Elman Türkoğlunun ayrıca təqdimata ehtiyacı yoxdur. Uşaqdan böyüyə onu hamı tanıyır. Bayraqdardır. Millətçidir. Özünəməxsus imici var. Saqqalda və şlyapada olur. Qəribə, düşündürücü həyat tərzi, dünya görüşü ilə fərqlənir. Onunla "İnsan taleyi" layihəsində söhbət etmək istədim, zəng etdim, tərəddüdsüz razılaşdı. Siyasətdən uzaq olacağımızı deyib, onu razı salsam da, bəzi məqamlarda bundan uzaq ola bilmədik.

Görüşdük, hal-əhval tutub, bir-birimizi xeyli təriflədikdən sonra diktafonun start düyməsini basdım:

Müxalifətlə iqtidarın dialoqu baş tutsa…

- Elman bəy, il ildən ağır gəlir, səncə 2015-ci il, 2014-cü ildən nə qədər ağır ola bilər?

- 2015-ci il 2014-dən çox ağır keçəcək. Bu qoyun ili varlılara yaxşı, mənim kimi kasıblara isə çox pis olacaq. Ancaq hər kim olursa olaq, bizləri bir ovuc torpaqdan var edib yaradan Allahdan ümidimizi üzməməliyik. Onun ətəyindən bərk-bərk yapışmalıyıq ki, növbəti ilə sağ-salamat çıxa bilək.

- Axı, necə? Ətək çox hündürdədir axı, əl çatmır.

- Ürəkdə inam olmalıdır. Heç əlin olmaya da bilər, inamın, imanın olmalıdır. İmkan ver, il haqda sualına cavab verim də... Demək, bu il siyasətdə də yenilik olmayacaq. Əgər müxalifətlə iqtidarın dialoqu baş tutsa, münasibətlərdə yumşalma müşahidə oluna bilər. Bu il yenə də Qarabağda güclü təlimlər keçiriləcək, ermənilər bərk qorxuya düşəcək. Bu il Qarabağ ili ola, müharibə başlaya bilər. Ordumuz güclənib, təlimlər də bunu göstərir.

Elmanın gözlərinin arxasından axıb gələn qüssə üzündəki,alnındakı qırışların "içinə dolub" sanki. Amma çox diribaş danışır. Onun proqnozlarına son qymaq üçün növbəti sualımı elə bu istiqamətdə qururam:

- Dolaşınığın necədir?

- Heç bir yerdən gəlirim olmadığı üçün, dolanışığım çox çətin və ağırdır. Hələ də yataqxana həyatı yaşayıram və bu günümə görə Allahıma şükürlər edirəm! Səbr...

Duz çörəyi düz çörək bilib, kəsən dostlarım

Qıcıqlandırmaq istəyirəm, görüm doğurdanmı səbrlidir:

- Deyirlər, sən dostcanlı deyilsən və demək olar ki, dostların da yoxdur; bu düzdürmü?

Əsəbləşdi. Səsinin tonunda inciklik:

- Kim deyir ki, mən dostcanlı deyiləm? Yalandır! Bunu ancaq düşmənlərim deyə bilər, ya da ki mənə düşmən olan dırnaqarası dostlarım. Mənim yaxşıdan yaxşı olan çox dostum var! Bilirsiniz, nə var, bəy? Bəy, mənim duz çörəyi düz çörək bilib kəsən dostlarım var. Həmin dostlarım bu gün mənə yardımçıdır. Dost yolunda canımı qurban verərəm. Dost var ayağa baxar, dost var başa. Mən dostu uca görüb, başına baxmışam. Mənim çox yaxın 7 dostum var. Başda Allahımdır. Sözsüz ki, vətənimi, millətimi sevənlərin hamısı dostlarımdır. Bəy, gördünmü, mənim nə qədər dostum var?

Belə alçaq sözləri sənə kim deyib?

- Həm də deyirlər ki, kim sənə dolanışıq üçün şərait yaradırsa, onun yanında olursan. Mən buna inanmasam da inanalar var, necə düşünürsən, düzdürmü?

- Bunu kim dedi sənə? Yalandır. Mən heç kimə əyilməmişəm və bundan sonra da əyilməyəcəm.Vicdanımı pula satmamışam. Belə alçaq sözləri sənə kim deyib, qələt edib, başını daşa, divara döyüb. Onlara fikir vermə, it hürər karvan keçər…

Elman Türkoğlunun qəzəbinin üstünə su çiləyirəm:

- Daha bu olmadı da, deyirsən səbirli, təmkinli adamam, bu yandan da hirs dağarcağı olduğunu göstərirsən.

- Yox, mən belə şeyləri yaxın qoymaram, əsəbi də deyiləm!

26 ildə 490 dəfə həbs olunmuşam

- Bəy, deyəsən Azərbaycanda ən çox həbs olunan adam sənsən.

- Bəli. Amma nəinki Azərbaycanda, bütün dünyada mənim qədər həbs olunan ikinci adam yoxdur. Mən 26 ildə 490 dəfə həbs olunmuşam!

- Bəs nə əcəb oğru qanunlarına riayət etmirsən?

- Kim deyir bunu? Oğru qanunlarını çox yaxşı bilirəm və hərdən bir bu qanunlara da riayət edirəm. Qardaşım, oğru qanunları indi çox adiləşib. Heç bir saniyə türmədə yatmayanlara qanuni oğru və yaxud da oğru adı verirlər! 30 il türmdə yatanlar var, onlara heç bir ad vermirlər. Keçmişdə bir adama "qanuni oğru" və "lotu" adı vermək üçün həmin adam milyon dəfə sınaq imtahanlarıdan keçməli idi. Hətta elə adamlar var idi ki, oğru adını almaq üçün on illərlə gözləyirdilər. Bəs indi necədir? İndi isə hər yerindən durana "qanuni oğru" və "lotu" adı verirlər. Bəli, dəfələrlə mənə qanuni oğru adı vermək istəyiblər, amma mən bunu qəbul etməmişəm. Bir çox qanuni oğrularla, lotularla türmədə yatmışam. Lazım gəlsə, bir yerdə yatdığım oğruların adlarını çəkə bilərəm.

İki ermənini bıçaqladım

- Harda, kiminlə cəza çəkmisən?

- Bakıda nə qədər polis idarələri və bölmələri varsa, hamısında yatıb çıxmışam. 26 il ərzində Bakıda Bayıl türməsində, Türkmənistanda, Özbəkistanda, Qazaxıstanda, Astraxanda, Rostovda, Belarusiyada, Sverdlovskda, İrkutskda, Tacikistanda, Moskvada, Mahaçqalada, Kazanda və digər başqa ölkələrin həbsxanalarında olmuşam.

- Bəs ilk dəfə nə vaxt tutuldun?

- 1982-ci ildə Aşqabadda iki erməni dığası ilə davam düşdü və hər ikisini bıçaqladım. İlk olaraq Aşqabad türməsində oldum.

Oğru adını almaq istəsəydim…

- Bu qədər zəngin kriminal tərcümeyi-halın var, heç ürəyindən keçmədi ki, qanuni oğru olasan?

- Yox, qanuni oğru olmaq heç vaxt ürəyimdən keçməyib. Amma yeri gələndə bir çox şeyləri qanuni yolla həll etmişəm və hamı məndən razı qalıb. Əgər məndə oğru adını almaq istəyi olsa idi, həmin andaca ala bilərdim. Amma mən bayraqdarlığı qanuni oğru adından da, vəzifədən də, puldan da, ev-eşikdən də üstün saymışam.

Elmanın həyatının acılı günləri çox olduğunu bilirdim, bu mövzuya da toxunduq, insafsızlıq etdim, yarasının üstünə duz səpdim:

İki saat nəfəs verdim, amma balamı geri qaytara bilmədim

- Elman bəy, Allah rəhmət eləsin, oğlun özünə qəsd etdi, bir ata olaraq bu əzabı sənə nə unutdura bilər?

- Heç nə...

Xeyli susur və mən ilk dəfə o boyda göz yaşları görürəm. Səssiz, daş kimi saf damlalar cod saqqalın içində ağır-ağır itirdi. Söhbətimiz zamanı ilk dəfə olaraq siqaret yandırdı:

- Bəy, uşaqlıqdan eşitmişdim ki, ata, ana, bacı–qardaş dağı ağır olar, ürəkdən getməz. Dünyada ürəyə dəyən ən böyük ağrı bala dağıdır, övladın itkisi, göynəyidir. Bala dağından ağır dağ ola bilməz. İnanın mənə, hər gün oğlum üçün qan ağlayıram. Həmin gün damarlarımda qanım dondu, beynim qurudu, gözlərimə qaranlıq çökdü, ürəyimin başı od alıb yandı, dizlərimin taqəti çəkildi, belim büküldü. Ömrümdən ömür kəsildi. Düz iki saat nəfəsimdən nəfəs verdim, amma balamı geri qaytara bilmədim. Göz yaşlarım qan rəngində axdı, bəy. Ynadım bəy, qovruldum bəy, mən yaşamıram ki, vücudumda kül olmuş cismimi gəzdirirəm. Bəy, bilirsən, dünyada ən ağır dərd nədir, ən ağır yük nədir? Ata çiyinlərində övlad tabutunun aparılmasıdır bu dərd, ağrı… Diz çökdüm, əlimi Allaha qaldırdım, "kərəminə şükür, - dedim, - dünyanın ən dadlı meyvəsidir övlad, verən də sən oldun, alan da…"

Oğlumun yerini əbədi olaraq cənnətlik etməsini istədim Allahımdan. Oğlum Məhəmməd Əmini Allahıma əmanət etdim. Faiq bəy, rəhmətlik oğlumun yerini heç nə əvəz etməz…

Mənə şorgöz deyən özü şorgözdür

Araya xeyli sükut çökür, Elmanı bu vəziyyətdən çıxarmağın yolunu axtarıram. O isə məni qınayırmış kimi gözlərimin içinə baxır, siqareti siqaretə calayır. Mövzunu dəyişirəm:

- Haqqında bəzən şorgöz kişi imici yaradırlar, doğurdanmı bu belədir?

Göz yaşlarının ardından təəcüblü baxışlarla üzümə baxır:

- Çox gülməlidir. Mən şorgözəm? Bunu sənə kim dedi, mən şorgözəm, hə? Elə bir şey yoxdur! Heç vaxt şorgöz olmamışam. Bundan sonra da olmayacam. Mən qadınların Tanrı tərəfindən göndərilən müdafiəçisiyəm. Qadınları kimliyindən aslı olmayaraq müdafiə edirəm və ömrümün sonuna qədər də edəcəyəm. Hər kim qadınları incitsə, qəlbinə dəysə, döysə, bil ki, məni incidib, məni döyüb. Mənə şorgöz deyən özü şorgözdür. Sən də inandın onlar deyənə?

Qəzəbini sərinlətmək istəyirəm:

- Bəy, bayraqdasan da, de, bu dəqiqə evində neçə bayraq var?

Elmana sanki yeni nəfəs verildi. Yerini rahatladı:

- Bax, bu, çox əla sualdır. Bəy, inan, ürəyimdən keçən sual idi! Bu dəqiqə evimdə bayraq çoxdur. Necə bəyəm, sənə bayraq lazımdır? Bayraq mənim həyatımdır, aldığım nəfəsdir, sinəmdə çırpınan qanlı ürəyimdir, damarlarımda axan isti, qaynar qanımdır… Mənim bayrağa olan sevgim məni ədalətli adam edib, bəy.

Aramızda keçən kiçik bir siyasi söhbətin ardından qəfildən üzünü mənə tutur:

- Faiq bəy, indi mən sənə sual verirəm: dünyada ən təmiz siyasət nədir?.. Bax, susursan, ancaq bu sualı sən versəydin, mən cavab verərdim. Amma vermədin, mən də cavab vermirəm…