"Hazırlıq kursu" layihəsində: Yeniyetmələri necə anlamalı?

Öz yeniyetməlik çağlarınızı xatırlayın: sanki bir enerji ümmanı, qarşısıalınmaz bir müstəqillik duyğusu, böyük həyatının astanasındakı gözləntilər və qeyri-müəyyənlik, özünü axtarış ekspedisiyaları, peşə seçimi... Və sınaqlar, səhvlər üzərində damla-damla toplanan təcrübə...

Təəccüblü deyil ki, valideynlər övladları üçün həyəcan, təşviş keçirir, onları mümkün ola biləcək səhv hərəkətlərdən qorumağa çalışırlar. Lakin təəssüf ki, bu zaman elə özləri, yeniyetmələrlə onsuz da çətin olan münasibətləri daha da korlayaraq çox böyük səhvlərə yol verirlər.

Onları anlamaq üçün səbrli olmaq, şəfqət göstərmək, həyati dəyərləri anlatmaq və həmişə yardıma hazır olduğunuzu göstərmək lazımdır.

Yeniyetmə sizdən nə gözləyir:

1. Qəzəb və əsəbdən uzaq bir münasibət, yalnız maksimum səbr, anlayış, şəfqət və rəğbət.

2. Həmyaşıdları ilə münasibətlərin qurulmasına yardım (onları evə dəvət etməsinə razı olmaq, kiçik məclislər düzəltmək, müvafiq tədbirlərdə iştirak etmək).

3. Doğru münasibət. Əgər siz nədənsə ehtiyat edirsinizsə, tanış olmadığınız şəxs və məkanlarla ünsiyyəti qadağan etməkdənsə, bu barədə yeniyetmə ilə danışmaqdan çəkinməyin! Öz səhvlərinizi və ideal olmadığını eiraf etməkdən qorxmayın! Bu, uşaqla etibarlı münasibət qurmağa kömək edəcək! Narahat olmayın, bu zaman onun gözündə nüfuzunuzu itirməyəcəksiniz, əksinə, daha çox hörmət qazanacaqsınız!

4. Zaman. Övladınızı dinləmək üçün həmişə vaxt tapmalısınız. Əks halda o, sadəcə, özünə qapanacaq, hiss və həyacanlarını, onu narahat edən və ya sevindirən mətləbləri sizinlə bölüşməyəcək.

5. Zəhlətökənlik. Yeniyetməyə verdiyiniz bütün məsləhətləriniz mütləq qəbul olunmaya bilər. İmkan verin o, özü seçim etsin və qərar versin!

6.Təriflər. Çox vaxt valideynlər tərbiyənin bu üsulunu "şirin qoğal" kimi yaddan çıxarır, lakin "qamçı"nı heç unutmurlar. Yeniyetməni tərifləməkdən qorxmayın, əksinə, onun məhz indi, heç vaxt olmayan kimi, sizin onunla qürur duyduğunuzu hiss etməyə ehtiyacı var.

7. Təzyiq göstərməyin! Yeniyetmənin gələcək peşəsi, dərsləri, intim münasibətləri barədə kəskin birmənalı mülahizələr söyləməkdən uzaq olun! Qəti şəkildə söylənilmiş "yox!" çətin ki, yeniyetməni düşünülməmiş addım atmaqdan yayındıra. Əksinə, onu daha da qızışdırar və sizin ehtiyat etdiyiniz bir hərəkətə təşviq edər.

Əlbəttə, birmənalı şəkildə əxlaqa zidd davranışlar, yolverilməz və bahalı əyləncələr qadağan oluna bilər və olunmalıdır da, lakin məqbul hallarda uşağı çox sıxmaq olmaz! Yeniyetməni ehtiyatlı olmağa dair çağırışlarla bezdirməkdənsə, özünü, hüquq və marqlarını müdafiə etməyin yollarını başa salın!

8. Zor işlətməmək! Əgər fiziki və psixoloji zor tətbiq etsəniz, yeniyetmə sizə yaxşı münasibət göstərməyəcək, kobudluq və hörmətsizlik edəcək! Əgər uşaq sizə müraciət edərsə, bir bəhanə tapıb yayınmaq olmaz! Həmin an onun bütün tələblərilə razılaşmaq da düzgün deyil. Lakin siz həmişə onunla dialoqa hazır olduğnuzu, hər bir çətinlikdə onun yanında olduğunuzu, onunla birlikdə problemin həlli yollarını axtaracağınızı göstərməlisiniz!

Yeniyetməni tərbiyə etmək və anlamaq asan deyil! Lakin bu işdə ona olan sevginiz və hörmətiniz sizə yardımçı olacaq! Öz üzərinizdə və uşaqla qarşılıqlı münasibətləriniz üzərində işləyin! Onunla söhbət edin, maraqları ilə ilgilənin, hətta onlarda heç bir məna görməsəniz belə! Övladınıza nə qədər yaxın olsanız, o, sizinlə bir o qədər açıq olacaq və məsləhətləşəcək!

Tərcümə etdi: Təhminə C.B.