Nəhayət, AYB özünün gözlənilən XII qurultayını keçirdi. Düşünmürəm ki, bununla da böyük bir söz-söhbətə son qoyuldu. Qurultay öncəsi gedən söhbətlər, dedi-qodular, haqlı-haqsız iradlar indi də qurultay sonrası söhbətlər kimi davam edəcək: Niyə belə oldu, niyə Anar yenidən sədr seçildi, nə üçün Fikrət Qoca 1-ci müavin, Rəşad Məcid gənclər üzrə katib olaraq qaldı və sairə…

Bu söhbətlər səngiməyəcək. Mən isə qurultayın nümayəndəsi olaraq nəyi proqnozlaşdırmışdımsa, o da oldu. Bir yerdə yanıldım və bu yanılmamda özümü heç də günahkar hesab etmirəm. Yəni düşünmürdüm ki, bu qədər açıq kartla oynamaq iradəsində olan tapılsın. Məsələn, düşünməzdim ki, yaraşıq və gözəlliklə qos-qoca Birliyin İdarə Heyətinə düşmək olar… Gözəllik təkcə dünyanı xilas etmirmiş...

Anarı təbrik edirəm

Hadisələri dünya şöhrətli yazıçı Oljas Süleymenov qabaqladı. Qurultaya qonaq qismində qatılan türkçü yazar Oljas ağa çıxışı zamanı Azərbaycan yazarlarının əldə etdiyi uğurlardan bəhs etdi. Azərbaycanın türk dünyasında və eləcə də keçmiş SSRİ-də önəmli yerlərdən birində olmasından danışdı. Danışığında millətimizə, dövlətimizə, ədəbiyyatımıza sevgisi hiss olundu. Çıxışının sonunda Qurultay nümayəndələrinə uğurlar arzuladı və qeyd etdi:

- Anarı təbrik edirəm, bilirəm ki, o, bundan sonra da bu postda ləyaqətlə işləyəcək…

Bakı nə vaxtdan rus şəhəri olub?

Bu sualla Ukraynanın və keçmiş SSRİ-nin məşhur şairi İvan Draç salonda oturanlara çıxışının sonunda müraciət etdi. İ.Draç da qurultaya qonaq kimi dəvət olunmasından qürur duyduğunu dedi. Eyni zamanda əsl vətəndaşlıq mövqeyi sərgiləyərək ölkəsinin bugünkü durumuna da toxundu:

"Ruslar Simferopol, Kiyev, Tiflis, Bakı şəhərlərini də rus şəhəri kimi təqdim etməkdən çəkinmirlər. Bakı ha… Bakı hardan rus şəhəri oldu? - deməsinə Xalq yazıçısı Anar replika atdı:

- Sən ki şahidi idin, mən o zaman da o tədbirdə durub dedim ki, Bakı heç vaxt rus şəhəri olmayıb…

Beşaçılanlı oğlan

Qurultay boyu mən Xalq şairi Vaqif Səmədoğlunun çıxışının təsiri altında qaldım. Zaraftından da qalmadı:

"Gör bu xəstəlik məni nə günə qoyub ki, Çingiz Abdullayev mənə dayaq olur. Xərçəng mədəmdədir, beynimdə deyil, nə danlşdığmı gözəl bilirəm".

Vaqif Səmədoğlu da çıxışında Anar müəllimə dəstək olduğunu dedi:

- Mən Anara səs verəcəm, onun sədr olaraq qalmasını istəyəcəm. Bununla da mən öz uşaqlığıma, uşaqlıq xatirələrimə səs vermiş olacam. Mənim uşaqlığım bu divarların arasında keçib. O binada atam işləyib. Rəhmətlik yadından nəyi isə həmişə çıxarardı, unudardı. Zəng edər, - filan şeyi təcili gətir, - deyərdi. Qaçaraq gətirib verərdim.

Anar o binanı qoruyub saxlayıb. Yadımdadır, 1995-ci ildə qardaşım Yusif mənə zəng etdi. Tüfənglərindən birini götür, tez İttifaqa gəl, - dedi. Beşaçılanı götürüb getdim. Bir azdan qardaşım zəng etdi ki, tüfəngi maşında saxla, gəl yuxarı. Qalxdım, gördüm ki, AYB-nin katibi olaraq Yusif Səmədoğlu rəhmətlik Heydər Əliyevə zəng edib, deyib ki, cənab prezident, tapançamın darağında 7 güllə var, altısını Yazıçılar Birliyinə gələnlərə, birini isə özümə vuracam. Bu binanı ingilis səfirliyinə vermək istəyirlər. Heydər Əliyev gülə-gülə deyib ki, bina verilməyəcək, sənə silahı verən DİN isə cəzalanacaq. Beləliklə, o binanı qoruyub saxlamışıq. Anar sədr olmasa, o binanı Yazıçıların əlindən alacaqlar. Mən həm də klassiklərimizin ruhu dolaşan o binanı Anarın qoruyub saxlayacağına görə ona səs verirəm.

Kitab oxumayan məmurlara iradlar

Xalq şairi Sabir Rüstəmxanlı və Türkiyədə yaşayan Məmməd İsmayılın çıxışları daha çox diqqət çəkdi, desəm, yanılmaram. Sabir Rüstəmxanlı çıxışında kitaba olan hörmətsizlikdən bəhs etdi, qurutay iştirakçıları arasında olan Mədəniyyət və turizm naziri Əbülfəs Qarayevə üzünü tutaraq iradlarını bildirdi:

"Məmurlar kitab oxumamalarıyla fəxr edirlər, - dedi. - Rayonlarda kitab mağazaları tikmək lazımdır. Dərsliklərdə verilən yazılar uşaqlara yaxşı heç nə vəd etmir".

Məmməd İsmayılın da çıxışı bu notlar üzərində qurulmuşdu.

Fatma xanım Abdullazadə iradlari qəbul etdi

Prezident Administrasiyası Humanitar şöbəsinin müdiri Fatma Abdullazadə çıxışında ümumulikdə deyilən iradlarla razı olduğunu bildirdi:

"Sabir Rüstəmxanlı çox düzgün vurğuladı, rayonlarda kitab mağazaları yoxdur. Bu, çox acınacaqlı haldlr. Dərsliklərimiz bərbaddır, dili təhrif edirlər. Bu, yolverilməzdir. Uşaq ədəbiyyatı əvvəlki illərlə müqayisədə yox dərəcəsindədir, belə olmaz. Yazarlarımızın təqdimatları ürəkaçan deyil, bu haqda fikirləşmək lazımdır".

Qurultay işini yekunlaşdırdı. Anar yenidən sədr seçildi.

Qurultaydan təəssürütlarım təkcə bu olmadı. Düşünürəm ki, Anar müəllim 11-ci qurultayda dediklərini bu qurultayda təkrar etməsə də, yenə də o fikirdədir: "Bu vaxta qədər necə işləmişəmsə, yenə də elə işləyəcəm…"