Şimali Qafqazdan İŞİD-ə
qoşulanların sayı ilbəil çoxalmaqdadır. Müşahidəçilərin fikrincə,
İŞİD-ə qatılmaq üçün ölkəni tərk edən rusiyalıların əksəriyyəti
müsəlmanların yaşadığı bölgələrdən minlərlə kilometr uzaqda
yaşayanlardır.
Axar.az məlumat verir ki, Suriya və İraqa təkcə döyüşçülər
getmir. Gedənlər arasında peşə sahibləri, natiqlər və medianın
iddiasına görə qadınlar var.
Rusiya mətbuatında yer alan məlumatlara görə, təşkilata sirli
şəkildə qoşulan rusiyalıların əksəriyyəti gənc universitet
tələbələridir:
"İyun ayının ilk iki həftəsində Moskva Dövlət Universitetinin
tələbəsi 19 yaşlı tələbəsi Varvara Karaulovaya Rusiya
televiziyalarında Prezident Vladimir Putindən daha çox baxılmışdı.
Karaulova ərəb dilində təhsil alsa da, o, rus idi və Yaxın Şərqlə
heç bir əlaqəsi yox idi. Karaulova Türkiyə sərhədində saxlandıqdan
cəmi iki həftə sonra Moskvada təhsil alan başqa bir tələbə - Mariam
İsmayılova itkin düşdü. Onun da İŞİD-ə qatılmaq üçün Suriyaya
getdiyi iddia olunur. Rusiyanın böyük şəhərlərindəki
universitetlərdə təhsil alan tələbələrin bu addımı xeyli təəccüb
doğurur. Bu gənclərin vəziyyətini digərlərindən fərqləndirən
prosesdə qeyri-müəyyənliyin olmasıdır".
Vurğulayaq ki, Rusiya Xarici İşlər nazirinin müavini Oleq
Syromolotov 7 iyulda TASS-a verdiyi müsahibəsində 2 200 Rusiya
vətəndaşının İŞİD-ə qoşulduğunu açıqlayıb. Federal Təhlükəsizlik
Xidməti isə İŞİD sıralarında döyüşçülərin 8%-nin Rusiyadan gedənlər
olduğunu bildirib.
Beynəlxalq Böhran Qrupunun mütəxəssisi Varvara Parxomenko isə
Rusiyadakı onlarla fərqli bölgə arasında İŞİD-ə ən çox qatılanların
Dağıstandan olduğunu açıqlayıb. Dohzd TV-yə danışan Parxomenko
Çeçenistan və Şimali Osetiyadan qatılanların da az olmadığını
bildirib.
***
23 iyunda İŞİD Əbu Məhəmməd əl Qədəri kimi tanınan Rüstəm
Asildarovun təşkilatın "Qafqaz əmiri" olduğunu açıqlayıb. Bu
"təyinat"dan sonra təşkilatın təbliğatında güclənmə müşahidə
olunur.
Təşkilat mart ayında internet üzərindən rus dilində "Əl Bəyan"
radiosunun yayımına başlayıb. Mayda isə rus dilində "Furat"
dərgisi, fərqli dillərdə nəşr olunan HMC media orqanının əsası
qoyulub.
Rusiyalı politoloq İqor Malaşenko bu təcrübənin hələ Sovet
dönəmində müsbət effekt verdiyini bildirir:
"Bu gün təşkilat daxilində rus dili geniş istifadə olunur.
İŞİD-də rus dili ərəb və ingilis dilindən sonra ən çox istifadə
olunan 3-cü dildir. Bu, keçmiş Sovet İttifaqında radikal
islamçıların tanış olduğu bir dildir. Hamısı rus dilində yaxşı
danışırdı. Onlar ərəb dilini öyrənmək çox çətin olduğu üçün
asanlıqla rus dilinə yiyələnirdilər".
***
İŞİD-ə Səddam Hüseynin keçmiş generallarının qoşulduğunu nəzərə
alsaq, Moskvanın təşkilatdakı payını görməmək mümkün deyil. Yaxın
Şərq böhranının davam etməsi də Putin siyasətinə öz töhfəsini
verməkdədir.
Digər tərəfdən, İŞİD Şimali Qafqazda radikalların sayını
azaltmaq üçün ən yaxşı yoldur. Bu yolla Kremlin cənub sərhədlərində
nəzarəti gücləndirdiyi açıq-aydın hiss olunur.