Aprelin ilk iki günü
Qarabağdakı hərbi əməliyyatlar son dərəcə ciddi məqamlarla yadda
qaldı.
Axar.az xəbər verir ki, bu haqda analitik Vüqar Zifəroğlu yazıb.
O, Qarabağdakı son əməliyyatların təsirlərindən söz açıb:
"1. Hərbi nöqteyi-nəzərdən ermənilərin ilk
müdafiə xəttinin yarılması son dərəcə ciddi psixoloji məqam idi.
1994-cü ildən sonra ilk dəfə idi ki, müdafiə xətti yarılırdı və bu
bizim qələbəmizlə nəticələndi. Hərbi cəhətdən düşmən qarşısında bu
cür psixoloji üstünlük, şübhəsiz ki, orduda yüksək əhval-ruhiyyəyə
səbəb olur. Bu da ciddi faktordur. Cəbhənin ön xəttinin
yarılmasının mümkünsüzlüyü haqqında illərdən bəri Ermənistanın
yaratmış olduğu psixoloji mifi Azərbaycan ordusu darmadığın
etdi.
2. Daxili auditoriyanın – yəni xalqın belə bir psixoloji
üstünlüyə ehtiyacı var idi. Bu üstünlük "məğlub xalq" yükünün
ağrısını müəyyən qədər azaltmış oldu. Bu, həmçinin daxildə bütün
siyasi-ideoloji fikir ayrılıqlarına rəğmən, hamının Qarabağ adlı
dəyər uğrunda bir yumruq kimi birləşə biləcəyini və bu zaman da
dövlətin, ordunun yanında, ona tam dəstək verməyə hazır olduğunu
göstərdi.
3. Azad edilən nöqtələr və yaşayış məntəqələri ciddi strateji
əhəmiyyətə malikdir. Adları çəkilən yüksəklik və yaşayış
məntəqələrinin nəzarətimizə keçməsi gələcək hərbi əməliyyatlar üçün
münbit şərait yaradır, Aran Qarabağında rahat manevr etməmiz üçün
bütün imkanları yaradır.
4. Aprel əməliyyatları həm də Ermənistana real gücünün nə
olduğunu göstərdi ki, bu da düşmən ölkədə düşdükləri ağır durumu
daha qabarıq və açıq şəkildə anlamalarına şərait yaratmış oldu.
Erməni daxili auditoriyası birinci Qarabağ savaşından sonra ilk
dəfə açıq şəkildə məğlubiyyətin acısını daddı, Azərbaycanın gücünün
və potensialının hətta kiçik hissəsini istifadə etməklə nəyə qadir
olduğunu öz üzərində hiss etdi. Bu isə daxildəki siyasi proseslərə
və eləcə də sosial narazılıqların artmasına öz təsirini
göstərəcək.
5. Bu əməliyyatlar sübut etdi ki, Qarabağ münaqişəsi heç də
"dondurulmuş" sayıla bilməz və hər an ciddi şəkildə alovlanaraq
Cənubi Qafqazda müharibə ocağının yaranmasına səbəb ola bilər. Bu
müharibə ocağı isə öz təsirini Azərbaycanın Yaxın Şərqin qapısı
olması və həmçinin Türkiyə və Rusiya faktorlarına görə təkcə
postsovet məkanına göstərməyəcək, miqyası genişlənəcək. Hər halda 3
günlük müharibənin od-alovu fəaliyyətsiz Minsk Qrupunun öz "donu"nu
əritməsi üçün əslində bəs etməlidir.
6. Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı (KTMT) mifini
dağıldı. Bu isə bəlkə də ən ciddi məqamlardan hesab oluna bilər.
Təsəvvür edin, ermənilərin hər zaman kölgəsində gizlənməyə
çalışdıqları KTMT-nin iki üzvü - Qazaxıstan və Belorusiya
Azərbaycanın haqlı mövqeyini müdafiə edən bəyanat verdi. Digər
ölkələr isə baş verənləri sadəcə müşahidə etməklə kifayətləndilər.
Ermənilər çox gözəl anladılar ki, Azərbaycanla mümkün hərbi
qarşıdurma baş verəcəyi təqdirdə KTMT adlı qurumdan dəstək
olmayacaq. Ermənilərə yalnız ruslar havadarlıq edəcəklər.
7. Azərbaycan bir daha Rusiyanın mövqeyini özü üçün
dəqiqləşdirmiş oldu. Sual oluna bilər ki, məgər bu mövqe bizim üçün
aydın deyildi? Şübhəsiz ki, Rusiyanın, rəsmi Moskvanın Qarabağ
məsələsinə və eləcə də ermənilərə də, bizə də münasibəti bəllidir.
Açıq etiraf edək ki, istər siyasilər arasında, istərsə də, xalq
arasında hələ də Rusiya ilə bağlı, yumşaq desək, tərəddüddə olanlar
kifayət qədərdir və məhz bu son 3 gündə Rusiyanın mövqeyi və rus
kanallarının "söz ifrazatı" onların gözlərini bir çox məsələlərə
aça bilər.
8. Türkiyə və Pakistan – bu iki ölkənin mövcud müharibə
ssenarisi reallaşarsa, Azərbaycanın yanında olacaqları ilə bağlı
heç bir tərrəddüdə yer olmayacağını aşkar şəkildə ortaya qoymuş
oldu. Bu dəstəyin həm siyasi, həm də hərbi sahələri əhatə edə
biləcəyi vurğusu ön planda idi.
9. İran isə münaqişəyə daha konkret mövqe bildirməkdə bir o
qədər maraqlı olmadığını nümayiş etdirdi. Amma bu iki gündə baş
verənlər rəsmi Tehrandan fərqli olaraq Güney Azərbaycanda böyük
həyəcanla izlənildi.
10. Qərbin münasibəti maraqlı oldu. Rusiya ilə müqayisədə Qərb
daha sakit davrandı. Verilən açıqlamalarda da atəşkəsə çağırış tonu
Rusiya rəsmilərinin isterik ajiotajından fərqlənirdi. Burda
həmçinin diqqəti çəkən məqam Qərb mediası ilə bağlıdır. Ruslardan
fərqli olaraq yayımlanan xəbərlərin əksəriyyətində Qarabağın
Azərbaycan ərazisi olduğu və eləcə də toqquşmanın səbəbkarı kimi
erməni tərəfinin olduğu vurğulanırdı.
11. İnformasiya müharibəsi sahəsində ciddi boşluqlar var. Bu,
daha çox özünü müxtəlif informasiya portalları və sosial
şəbəkələrdə göstərməkdədir. Maarifləndirmə işinə ehtiyac var.
İnformasiya müharibəsində boşluq özünü əsasən üç istiqamətdə
göstərdi: düşünülmədən paylaşılan xəbər və şəkillər ermənilər üçün
kifayət qədər ciddi materiallar verdi ki, haqqımızda mənfi rəy
formalaşdırsınlar (kəsik baş şəkli), erməni tərəfinin və Rusiya
xəbər portallarının qəsdən dövriyyəyə buraxdığı dezinformasiyaların
bizim saytlarda və sosial şəbəkələrdə yayımlanması (əldə edilən
yüksəkliklərin təkrar ermənilər tərəfindən geri alınması), iri
media konqlomeratlarında yayımlanan və həqiqəti əks etdirməyən
informasiyalara isə çevik reaksiya verilmirdi. Nəticədə sözün
həqiqi mənasında Rusiya mediasının hərtərəfli informasiya
manipulyasiyasına məruz qaldıq, bu bizim öz daxili auditoriyamıza
ciddi təsir etdiyi kimi, xaricə də öz təsirini göstərdi. Eləcə də,
bir sıra iri media orqanları baş verənləri müəyyən qədər təhrif
edilmiş formada dünyaya çatdırmış oldu. Məsələn, "Röyter" kimi
nüfuzlu informasiya agentliyinin "Azərbaycan ordusu ilə Dağlıq
Qarabağ erməniləri arasında döyüşlər başlayıb" başlığı ilə xəbər
yayımladı.