Axar.az-ın "Bir abzas" layihəsində hər hansı ədəbiyyat
adamı haqda həmkarlarının fikirlərini təqdim edirik. Layihənin
üçüncü qonağı Milli Kitab Mükafatı və III Nəsimi Milli Kitab
müsabiqəsinin birincisi olmuş yazıçı Pərviz
Cəbrayıldır.
Yazıçı, tərcüməçi Cəlil Cavanşir Pərviz Cəbrayılın yaradıcılığı
haqda fikirlərini bir abzasa sığdırmağa çalışıb:
"Mərhum dostumuz Rafiq Tağı yazırdı: "Pərvizdən söz demək,
türklər demiş, zor bir iş... Zaman onun yaradıcılığına insafsızlıq
edib, uzun sürə onu görmək istəməyib. Heyhat, onsuz da zamanda zövq
yox..." Zaman keçdikcə bu fikir təsdiqini tapdı. Pərvizin
yaradıcılığını diqqətlə izləyən hər kəs razılaşar ki, ona qarşı
nəinki zaman, hətta dostları, görüşəndə yaradıcılığına tərif
yağdıranlar da inadkarlıqla susublar. Bəli, məncə, Pərviz Cəbrayıl
ədəbiyyatımızda haqqını almayan, layiq olduğu qədər təbliğ
olunmayan qələm adamlarındandır. Ədəbi tənqid, ədəbi mühit Pərvizə
qarşı çox insafsızlıq edib və bu ədalətsiz yanaşma, laqeydlik hələ
də davam edir. Pərvizin şeirləri, romanları, publisistikası
təbliğatdan və diqqətdən kənardadır. Onun şeirlərinin də,
publisistikasının da, son illərin ədəbi hadisəsi sayılacaq "Yad
dildə" romanının da üstündən təkcə zaman yox, qələm adamları da,
oxucular da ədalətsizcəsinə, laqeydcəsinə ötüb keçir. "Öləngi"ni,
"Yad dildə"ni hansısa vəzifəli, imtiyazlı, məmurlaşmış yazıçı
yazsaydı, ədəbi mühit ona tərif yağdırmaq üçün növbəyə dayanar,
onun tərifini göylərə qaldırardı. Pərviz kənardan nə qədər
soyuqqanlı, adamayovuşmaz görünsə də, istiqanlı, insanları sevməyi
bacaran, dostcanlı və orijinal insandır. Sözsüz ki, onun
yaradıcılığı da ədəbiyyatımızda özünəməxsusluğu ilə, orijinallığı
ilə seçilir və fərqlənir. Əminəm ki, Pərvizə qarşı ədalətsiz
davranan "zövqsüz zaman" ondan üz çevirməyəcək, ədalət bərqərar
olacaq və dostumuz haqqını alacaq. Bilmirəm, bəlkə də Pərviz
şöhrətdən, təbliğ olunmaqdan, gündəm yazıçısı olmaqdan özü qaçır,
kənar dayanır. Hər halda, Pərvizə qarşı münasibət bir dost kimi,
onun oxucusu kimi və qələm adamı kimi məni qane etmir. Amma dəqiq
bilirəm ki, mən Pərviz Cəbrayılı bir dost kimi, yazıçı kimi, insan
kimi çox sevirəm və son vaxtlar ondan ötrü dəhşətli dərəcədə
darıxıram. Necə deyirdi Pərviz?
Gizlənqaç oynama Haqnan,
Nə böyüknən, nə uşaqnan
İçin görünür uzaqdan,
Aynalı, şüşəli adam"...