Azərbaycanda "Daşınmaz əmlak üzərində hüquqların dövlət
qeydiyyatı üçün sənədlərin qəbulu, yoxlanılması və verilməsinin
prosedur Qaydaları"nın və "Daşınmaz əmlakın təsvirinə, bu əmlak
üzərində dövlət reyestrində qeydə alınmış hüquqlara və onların
məhdudlaşdırılmasına (yüklülüyünə) dair arayışın verilməsi haqqında
Təlimat" təsdiqlənib.
Nazirlər Kabinetinin mətbuat xidmətindən Axar.az-a verilən
məlumata görə, fiziki və hüquqi şəxslərin, dövlət və yerli
özünüidarə orqanlarının ərizələri və onlara əlavə edilmiş sənədlər
elektron və kağız formalarda ərazi idarələrinin sənədlərin qəbulu
və verilməsi şöbələrinin və xidmət bölmələrinin məsul şəxsləri
tərəfindən qəbul edilir.
Daşınmaz əmlak üzərində hüquqların dövlət qeydiyyatı üçün əmlaka
dair texniki sənəd mərzçəkmə və inventarlaşdırma işləri hüquqların
dövlət qeydiyyatı ilə bağlı verilən ərizəyə əsasən ərazi idarəsinin
mərzçəkmə və texniki inventarlaşdırılmasını həyata keçirən şöbəsi
tərəfindən ərizələrin qəbul edilməsi ardıcıllığı və icra müddətləri
nəzərə alınmaqla ən geci 5 gün müddətində icra edilir.
Mərzçəkmə və texniki inventarlaşdırma işlərinin nəticəsində
torpaq sahələrinə münasibətdə torpaq sahəsinin planı və ölçüsü,
onlar üzərindəki daşınmaz əmlak obyektlərinə münasibətdə texniki
pasport, plan-cizgi tərtib edilir, sonra bu sənədlər ərazi
idarəsinin qeydiyyat şöbəsinə təqdim olunur. Ekspertiza zamanı
sənədlərin həqiqiliyinə ciddi şübhə yaranarsa, hüquqların dövlət
qeydiyyatı 1 ay müddətinə dayandırılır.
Sənədlərin saxta olması təsdiqlənərsə, hüquqların dövlət
qeydiyyatına alınmasından imtina edilir, bu barədə daxili işlər
orqanlarına məlumat verilir.
Daşınmaz əmlaka dair hüquqların dövlət qeydiyyatından imtina
edilməsi halında, ödənilmiş dövlət rüsumu nəzərdə tutulmuş əsaslara
görə imtina edildikdə isə xidmət haqları da qaytarılır.
Ərazi idarələri hüquqların dövlət qeydiyyatı zamanı buraxılan
texniki səhvləri onları aşkar etdiyi və ya bu barədə maraqlı
şəxslərin dövlət reyestrində düzəlişlərin edilməsi barədə ərizəsi
alındığı tarixdən 3 gün müddətində aradan qaldırır.
Məhv olunmuş daşınmaz əmlakın qeydiyyatının ləğvi Azərbaycan
Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 150-ci maddəsinə uyğun olaraq
aparılır. Daşınmaz əmlak üzərində mülkiyyət hüququ yüklü deyildirsə
və belə əmlak mülkiyyətçinin iradəsi ilə sökülüb tam məhv
edilmişdirsə, onun ərizəsi (13 nömrəli əlavə) əsasında (ərizəyə
daşınmaz əmlak üzərində mülkiyyət hüququnu təsdiq edən sənədin əsli
və dövlət rüsumunun ödənilməsi barədə sənəd əlavə olunur).
Daşınmaz əmlak tikintisinə icazə tələb olunan obyektdirsə yerli
icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən onun sökülməsinə verilmiş icazə
əsasında ərazi idarəsi mülkiyyət hüququnun qeydiyyatını ləğv
edir.