Dünya tarixində ən böyük
kütləvi qətllər hələ də araşdırılmamış qalır.
Axar.az xəbər verir ki, Çin Xalq Respublikasının ilk lideri Mao
Tsedun Adolf Hitler və ya İosif Stalindən heç də geri qalmayıb.
Onun 1958-1962-ci illəri əhatə edən "Böyük sıçrayış" siyasəti
təxminən 45 milyon insanın həyatına son qoyub.
"Maonun böyük aclığı" kitabının müəllifi, tarixçi Frank Dikötter
bu yaxınlarda "Histori Tudey" qəzetində məhz "Böyük sıçrayış"dan
danışıb:
"Mao düşünürdü ki ölkə boyu kəndliləri nəhəng icmalarda
toplayarsa, ölkəsi rəqiblərini geridə qoya biləcək. Bir utopik
cənnət arzusu ilə hər şey kollektivləşdirildi – insanların işi,
evi, torpağı, mülkiyyəti və dolanışıq vasitəsi kollektivə aid idi.
Kollektiv yeməkxanalarda hər kəsin gördüyü işə görə paylanılan
yemək hökumətin əlində insanları zorla partiyanın hər bir əmrinə
tabe etmək üçün silaha çevrildi. İş üçün stimul qalmayanda, ac
fermerlərə qarşı zorakılığa əl atmağa başladılar.
Fəlakətin miqyası gündən-günə böyüyürdü. Əhalinin sayını
göstərən statistik qiymətləndirmə aclıq üzündən on milyonlarla
insanın həyatını itirdiyini təsdiqləyirdi. Hadisənin həqiqi miqyası
ancaq indi, o dövrün partiya tərəfindən dəyişdirilmiş rəqəmlərinin
əsli ortaya çıxdıqdan sonra məlum olur.
2-3 milyon şəxs ən xırda səhvlərə görə öldürülüb. Məsələn, Hunan
əyalətindəki bir kənddə yerli rəhbər Xionq Deçanq bir ovuc buğda
oğurlayan uşağın atasına dəhşətli əmr verir: ata oğlunu diri-diri
basdırmalı idi. Bu hadisədən bir neçə gün sonra ata oğlunun dərdinə
dözməyib ölür".
"Böyük sıçrayış" dövrü haqda əsas faktlar uzun müddət alimlərə
məlum olub. Ancaq Dikötterin araşdırmaları qurbanların sayının
təxmin edildiyindən də çox ola biləcəyini göstərir və kütləvi
qətillərin Mao və tərəfdarlarının əli ilə əvvəlcədən düşünülərək,
qurbanların böyük hissəsinin edam edilərək, işgəncə verilərək,
yaxud da sadəcə ac qoyularaq öldürüldüyünü ortaya çıxarır.
"Böyük sıçrayış"ın dəhşətləri ekspertlər tərəfindən yaxşı
öyrənilsə də, Çinin hüdudlarından kənarda sadə adamlar tərəfindən
çox az hallarda yada salınır.