"Bakıya beynəlxalq dəstək məsələsində İsrailin mövqeyini
itirilmiş və ya zəifləmiş saymaq olar".
Axar.az xəbər verir ki, bu sözlər Şərq-Qərb Araşdırmalar
Mərkəzinin təhlilində yer alıb.
Təhlildə Rusiya ilə İsrail arasında Suriyayla bağlı razılığın
pozulduğuna görə Dəməşqin hərbi obyektlərinin bombalandığı
bildirilib:
"Keçən həftənin ən səs-küylü hadisələrindən biri İsrail
aviasiyasının Suriya paytaxtı yaxınlığındakı hərbi obyektlərə zərbə
endirməsi oldu. Rusiya XİN-nin qəzəbli bəyanatından aydın oldu ki,
aviazərbələr nəticəsində Rusiya istehsalı olan C 300 zenit-raket
kompleksləri və onlar üçün ehtiyat hissələri sıradan çıxarılıb. Bu
bəyanata İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu isə daha da sərt
cavab verərək bildirdi ki, onu Putinin nə düşündüyü maraqlandırmır.
Sonra isə həmişə olduğu kimi, məsələnin müzakirəsi keçdi media
müstəvisinə və məlum oldu ki, hələ bir neçə il əvvəl Rusiya ilə
İsrail arasında iki bənddən ibarət öhdəliklər üzrə anlaşma
olubmuş:
1. İsrailin Suriyaya hərbi müdaxiləyə yol verməyəcəyi;
2. İsraildəki qaz yataqlarının işlənməsində Rusiya şirkətlərinin
iştirakı.
Mediada yayılan xəbərlərə görə, 1-ci bəndlə bağlı heç bir problem
olmasa da, İsrail tərəfi 2-ci bəndi faktiki olaraq yerinə
yetirməkdən imtina edib. Bundan narazı qalan Rusiya isə öz
tərəfindən görürdüyü öhdəliyi - Suriyaya və Livana (daha doğrusu
Hizbullaha) zenit-raket kompleksləri satmayacağını pozaraq,
Suriyaya C 300 raket komplekslərinin verilməsini bərpa edib".
Araşdırmalar Mərkəzi İsrail-Rusiya müttəfiqliyinin bitdiyini də
qeyd edib:
"Həmişə olduğu kimi, bu dəfə də İsrail məsələni sadə, amma
sınanmış yolla çözməyə - həmin raketlərin yerləşdiyi obyektləri
bombalamağa qərar verib.
Beləliklə, bir sıra digər səbəblərlə yanaşı, Netanyahu-Obama
şəxsi münasibətlərindəki gərginlik üzündən yaranmış İsrail-Rusiya
müttəfiqliyi bitmiş sayıla bilər. Bu isə öz növbəsində Yaxın Şərqdə
yaranmış mövcud duruma ABŞ-ın təsir imkanlarını yenidən artırır.
Əslində, İsrailin başqa seçimi də yoxdur. Digər tərəfdən isə bu,
həm də Putinin beynəlxalq aləmdə az-çox qalmış dayaqlarının
itirilməsinə səbəb ola bilər. Amma nəzərə alsaq ki, İsrail həm də
rəsmi Bakıya beynəlxalq dəstək məsələsində ciddi yardım göstərirdi,
deməli, bu dəstəyi də itirilmiş və ya zəifləmiş saymaq olar. Səbəb
isə təxminən belədir: əvvəllər Vaşinqtondakı bəzi yəhudi dairələri
vasitəsilə (xüsusilə də AIPAC) ABŞ xarici siyasətinə təsir edərək
Azərbaycana dəstək verən İsrailin indi özünün Vaşinqtonun dəstəyinə
kəskin ehtiyacı yaranır".
Şərq-Qərb Araşdırmalar Mərkəzi Türkiyə və Rusiya arasında
əlaqələrin sürətlə artdığını deyib:
"Bu fonda Ərdoğan hökumətinin özünü necə aparacağını da söyləmək
asan deyil. Hələlik bəlli olan budur ki, Türkiyə ilə Rusiya
arasında siyasi və iqtisadi əməkdaşlıq sürətlə genişlənməkdədir.
Digər tərəfdən isə son günlər rəsmi Bakının onsuz da anti-Qərb
ritorikasındakı kəskinliyin artması dolayısı ilə
Azərbaycan-Rusiya-Türkiyə üçlüyünün de-fakto yaranması barədə gizli
anlaşmanın olduğuna işarə edir. Lakin neftin sürətlə ucuzlaşdığı
bir dönəmdə bir tərəfdən iqtisadiyyatı neftdən asılı olan və neft
gəlirlərindən daha sürətlə nüfuzunu itirən, mövqeləri zəifləyən
Rusiyanın, digər tərəfdən isə bütün xarici siyasətini situasiyaya
uyğun olaraq dəyişən manevrlər üzərində quran Türkiyənin yanında
olmaq Azərbaycan üçün nə dərəcədə əlverişli ola bilər?"