Yuxarı

Alimdən suçlama: “Kövüzbulaq” niyə dəyişməlidir?

Ana səhifə Toplum
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Alimdən suçlama: “Kövüzbulaq” niyə dəyişməlidir?

Adların dəyişdirilməsi Milli Məclisdəki komissiyanın nəzarətindədir.

Bu haqda Axar.az-a toponimlərin dəyişdirilməsi ilə bağlı danışarkən Nazirlər Kabinetinin mətbuat xidmətinin rəhbəri, yazıçı, filoloq alim Akif Əli deyib. "Kövüzbulaq" sözünün "Soyuqbulaq" ilə əvəzlənməsinin ziyalılar arasında birmənalı qarsalanmadığı sualına cavab verən A.Əli deyib ki, addəyişmə onların səlahiyyətində deyil:

"Azərbaycan Respublikasının yerli əhəmiyyətli avtomobil yollarının siyahısının dəyişdirilməsi və 29 may tarixli qanunun tətbiq edilməsi haqqında Prezident sərəncam verib. Qanun isə Milli Məclisdə müzakirələrdən keçib. Həmin qanunda Nazirlər Kabinetinin 3 ay müddətində respublikanın müvafiq hüquq aktlarında dəyişikliklər etməsi nəzərdə tutulub. Nazirlər Kabineti həmin sərəncama əsasən dəyişikliklər edib.

Yəni adların dəyişdirilməsi Milli Məclisdəki komissiyanın nəzarətindədir".

Azərbaycan Respublikası Milli Məclisi yanında Toponimika Komissiyasının sədr müavini, akademik Teymur Bünyadov isə bildirib ki, təkcə sadalanan deyil, bir neçə adlarda bir müddət öncə dəyişikliklər edilib:

"Məsələn, Əzizbəyov rayonunun adını Xəzər, Dəvəçi rayonunun adını Şabranla əvəz etmişik. "Xəzər" də, "Şabran" da qədim türk tayfalarının adıdır. Bu adların bərpa edilməsi pisdirmi?

Tovuzda "Yuxarı ayıflı" və "Aşağı ayıflı" deyilən ərazi var idi. Bu isə rus dilində "Nijnıy pazornıy", "Verxnıy pazornıy" kimi tərcümə olunur. Biz bu adları "Yuxarı Əyyublu" və "Aşağı Əyyublu" adları ilə əvəz etmişik. Cəlilabad rayonunda yerləşən "Kövüzbulaq" ərazisinə də "Soyuqbulaq" adı vermişik. Buna səbəb "Soyuqbulağ"ın daha yaxşı səslənməsi və bir çox insanın "kövüz" sözünün mənasını bilməməsidir. "Kövüz" sözü bugünkü gündə əhali tərəfindən anlaşılmır. Ad gərək cəlbedici olmaqla yanaşı, praktiki əhəmiyyət də daşısın.

Əgər bir məkanın tarixi adı düzgündürsə, dövrlə səsləşirsə, onu dəyişmək olmaz. Biz, əslində, əksər adların qorunmasının tərəfdarıyıq. Ancaq fikrimcə, "Soyuqbulaq" daha yaxşıdır".

AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun böyük elmi işçisi Şahlar Məmmədov isə bildirib ki, əgər söz həqiqətən onomastik vahiddirsə, təbii ki, onun tarixi var:

"Uzun illər ərzində bir sıra toponimlərin adı müəyyən dəyişikliklərə uğrayaraq yerli tələffüz və danışıq tərzinə uyğun formalaşıb. Buna, bir növ, əvvəlki adın təhrif edilməsi də demək olar. Bu gün həmin sözlərin bəzisi müasir dil baxımından tamamilə mənfi mənalar ifadə edir. Belə olan təqdirdə həm qanunda nəzərdə tutulmuş formada, həm də dilin normalarına uyğun olaraq onları dəyişmək olar və bu dəyişiklikləri təqdir edirik..

Ancaq bir söz həqiqətən tarixi onomastik vahiddirsə, bir xalqın, toplumun tarixi keçmişini tam şəkildə ifadə edirsə və onda heç bir mənfi çalar yoxdursa, o toxunulmazdır. Ümumiyyətlə, onomastik vahidlər dilin, xalqın pasportudur və buna toxunmaq olmaz.

Müəyyən gülüş doğuran adlara bənzəyən, mənfi çalarlar ifadə edən, düzgün səslənməyən onomastik vahidlər isə istisnadır. Bu halda onları dəyişmək mümkündür. Bəzən isə onomastik vahidin tarixini bilmədən, sadəcə, qulağayatımlı olmadığı üçün onu digər sözlə əvəz edirlər. Fikrimcə, bu hal yolverilməzdir".

Ş.Məmmədov dəyişdirilən adlar içərisində əksərini təqdir etdiyini, ancaq "Kövüzbulaq" sözünün dəyişdirilməsinə qarşı olduğunu vurğuladı:

"Cəlilabad rayonunda Kövüzbulaq adının dəyişdirilməsi doğru deyil. Çünki "kövüz" sözü vaxtilə çəki vahidini ifadə edib. Bu söz xalqın qədim etnoqrafik dəyərlərini yaşadan yer adıdır. Orada yerləşən bulaq kövüzə bənzədiyinə görə bu məkana "Kövüzbulaq" adı verilib".

Xatırladaq ki, Nazirlər Kabinetinin 2005-ci il 31 mart tarixli 59 nömrəli qərarı ilə təsdiq edilmiş "Azərbaycan Respublikasının yerli əhəmiyyətli avtomobil yollarının siyahısı"nda edilən dəyişikliklərə əsasən, Ağcabədi rayonunda "Qiyamadınlı" sözü "Yuxarı Qiyaməddinli", Astara rayonunda "Telman" - "Çayoba", Cəlilabad rayonunda "Təzəkənd" sözü "Çəmənli", "Kövüzbulaq" sözü "Soyuqbulaq", Gədəbəy rayonunda "Yenikənd" sözü "Qızılqaya", "Arabaçı" sözü "Çiçəkli" sözü ilə əvəz edilib. Dəyişikliklər içərisində yalnız "Kövüzbulaq" sözü narazılıq yaradıb.

Tarix
2015.10.07 / 00:24
Müəllif
Natiq Azəri
Digər xəbərlər

Eynulla Fətullayev saytını neçəyə satıb? - Fantastik rəqəm

İlham Əliyev portuqaliyalı həmkarını təbrik etdi

Hər dəfə Tramp və Bibi “dalaşanda” İrana zərbə endirilir

Rəhman Mustafayev Mixail Qaluzinlə görüşdü

Artıq bəsdir: İran bu Əbülfəzli susdurmalıdır!

Şimali Kiprin baş naziri Azərbaycana gəlir

Ermənilər Azərbaycan mahnısına oynadılar - Video

Kremlin İrəvanla bağlı siyasəti: Buna məcburdur!

Azovda həlak olan azərbaycanlıların nəşləri tapıldı

Milli Məclisdə büdcənin icrası müzakirə edilir

KULT
<>
Xəbər xətti
  
  
  
Axar.az'da reklam Bağla
Reklam
Bize yazin Bağla