Axar.az
Yuxarı
Ana səhifə |     Manşetlər |     Arxiv |     Online ödəmə |     Mobil versiya
3 Aprel 2020


Avropalıları qıran “Qara ölüm” də Çindən başlamışdı - Tarix

Ana səhifə Reportaj
12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

Atalar oğullarını, analar övladlarını tərk edir, xidmətçilər xanımlarından qaçır, notariuslar ölülərin son arzularını qeyd etməkdən vaz keçir, həkimlər, rahiblər və rahibələr xəstələri ziyarətə getmirdi. Heç kim xristian adətlərinə uyğun basdırılmırdı. Evlər bir məzarlığa çevrilmişdi...

Kult.az xəbər verir ki, bu sözlər Bokkaççonun XIV əsrdə geniş yayılmış və vəbanın bir hissəsi olan “Qara ölüm” adlandırılan xəstəliklə bağlı yazdığı “Dekameron” əsərində qeyd olunub. XIV əsrdə baş vermiş “Böyük”, yaxud “Qara ölüm” adlı, 50 milyondan artıq insan təlafatına səbəb olmuş ikinci pandemiya Çində başlamış, Hindistana, Afrikaya, Avropaya, hətta Rusiyaya yayılmışdı.

“Qara ölüm” Avropa nüfuzu üzərində böyük təsir yaratmış və sosial təməllərini dəyişdirmişdi. Roma katolik kilsəsi devrilmişdi, xristianlar, yəhudilər, müsəlmanlar – hər kəs sabaha inam olmadığı üçün yalnızca bu gününü yaşayır, həyatdan maksimum həzz almağa çalışırdı. Xəstəliyin adı “cuma” (paxla) ərəb sözündən törəmişdir. Bunun səbəbi infeksiyanın tez-tez baş verən xarakterik simptomudur – iltihablaşmış limfatik düyünlərin böyüyərək xarici görünüşünə görə paxlaya bənzəməsi.

1347-1351-ci illər arasında “Qara ölüm” Avropada özünü büruzə verir. Təkcə 1352-ci ildə Avropa əhalisinin 1/3 hissəsi – 25 milyon insan bu xəstəlikdən məhv olmuşdu. Rusiyanın paytaxtı Moskvanın hələ də bu ölümün qurbanı olan yüz minlərlə insanın sümükləri üzərində dayandığı deyilir.

Epidemiyanın ilk dövrlərində ölüləri yandırır və ya ümumi məzarda dəfn edirdilər. Ancaq sonradan onlar üçün xüsusi qəbiristanlıqlar salındı. 1442-ci ildə Venesiyada və demək olar ki, eyni vaxtda Rusiyada ilk dəfə olaraq “Qara ölüm” əleyhinə karantin tədbirləri tətbiq edilmişdi. Yalnız bundan sonra xəstəliyin yayılması dayandırılmışdı.

Bu gün də istifadə etdiyimiz karantin sözü də məhz sözügedən “Qara ölüm” epidemiyasından qalıb.

Qeyd edək ki, hazırda da yeni növ koronavirusun Çindən yayılması bu tarixi gündəmə gətirib.

Tarix
2020.03.01 / 08:00
Müəllif
Turan Rzayev
Şərhlər
Digər xəbərlər

Ermənistana 15 milyonluq zərbə vuran qəhrəmanımız - Video

Ermənilərə dəstək verən güclər... – Tarixçi faktlar açıqladı

Nuru Paşanın Göyçayda qalan əsgəri - Foto

Avropanın tarixini dəyişən türk – 10 fakt

Yadplanetlilərin qaçırdığı azərbaycanlı nələr danışdı?

Bakı Qalasında doğulub, Malatya Qalasında ölən Almas... – 8 fakt

İsmayıl Şıxlı niyə “indi rahat ölə bilərəm” demişdi? - 10 fakt

Nazir qızına görə boşanan xalq artisti – Axar TV

Novruzda “Həft sin” anlayışı: süfrəyə qoyulan 7 nemətin sirri

Mübarizi təhqirdən “8 marş”a: Nərminin atası ilə şok müsahibə

KULT
<>
Xəbər xətti
 
  
  
  
  
yatsan
Axar.az'da reklam Bağla
Reklam
Bize yazin Bağla