Türkiyənin tanınmış "etik hakeri" Tamer Şahinin
Axar.az-a müsahibəsi:
- Texnologiyaya maraq necə yarandı?
- Hər şey məktəb illərində işləməyən kompüterləri emalatxanaya
aparmaqla başladı. Sonra kompüterin çox yaxşı bir dost olduğunu
gördüm. Bu sahəyə marağım artdı və özümü inkişaf etdirdim. Mən
başladığım zaman Quql (Google) və ya bənzər köməkçi vasitələr yox
idi.
- Kompüter üzrə təhsil aldınızmı?
- Xeyr. Universitetdə kompüter ilə bağlı fakültə oxumaq
istəmədim. İxtisasım beynəlxalq münasibətlər idi. Daha fərqli bir
dünyagörüşü qazandırırdı.
- Özünüzü virtual aləmdə bir döyüşçü kimi
görürsünüz?
- Bir dövr elə bir hiss var idi içimdə. Amma bundan artığına
nail ola biləcəyimi anladım. Etik hakerlik etməyə başladıqdan sonra
gücümü pis niyyətli hakerlərə qarşı sistemləri qorumaq üzərində
topladım. Bu istiqamətdə Türkiyə və dünya miqyasında çox sayda
dövlət qurumu, şirkət ilə əməkdaşlıq edirəm.
- Pul qarşılığında hakerlik etmisinizmi?
- Heç vaxt. Etik hakerliyi seçməzdən əvvəl də heç vaxt pul
naminə bu qara işi görməmişdim. Bu üzdən hazırda buradayam.
- Azərbaycan hakerləri ilə işbirliyiniz
oldumu?
- Bakıya iki-üç dəfə gəlmişəm. Bakıya. Çox heyranedici bir
şəhərdir. Azərbaycan xalqı çox mehribandır. Qardaş millət
olduqlarını hiss etdirirlər. Bir neçə dövlət qurumundan da təklif
gəlib, danışıq aparırıq.
- Azərbaycan saytlarına baxmısınızmı, hansı boşluqlar
var?
- Əlbəttə, icazə almadan Azərbaycanın heç bir saytına, firmaya,
dövlət qurumuna hücum etmərik. Amma ümumilikdə danışarkən texniki
baxımdan bəzi problemlər olduğunu gördüm. Xüsusən təhlükəsizlik
testləri baxımından mövcud sistemlərin təhlil edilməsi böyük
əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə elektrik şəbəkələri, qaz xətləri, neft
xətləri, dövlət qurumları, maliyyə sektoru, telekommunikasiya
sektorunun ciddi şəkildə təhlükəsizlik analizlərindən keçməsi
lazımdır.
- Yazdığınız kitab nə haqdadır?
- "Hakerliyin ağlı" adlı kitabım hər bir texniki bilgi
səviyyəsində olan insanın rahat oxuya biləcəyi kitabdır. Burda öz
həyat hekayəmi anlatmışam.
- Sonda Azərbaycanın internet istifadəçilərinə
məsləhətiniz nə olacaq?
- Əməliyyat sistemləriniz lisenziyalı olsun, antivirus
proqramlarını aktiv saxlayın, bilmədiyiniz linklərə daxil
olmayın.