Axar.az Rusiyanın bir müddət öncə qoşunlarını Suriyadan çıxarması ilə bağlı sabiq dövlət müşaviri Qabil Hüseynlidən aldığı müsahibəni təqdim edir:

- Necə düşünürsüz, Rusiya Suriyada istədiyinə nail ola bildimi?

- Rusiya imicini müəyyən qədər qoruyub saxlamaq üçün ikinci Əfqanıstandan tələsik uzaqlaşdı. Putin çıxışında qeyd etdi ki, istədikləri vaxt yenidən Suriyaya qayıda bilərlər. Ancaq Moskva üçün geri dönüş çoxdan başlayıb. Proses Amerikanın qurduğu ssenari üzrə işləməkdədir. Ssenariyə uyğun olaraq, əvvəlcə İran, sonra isə Rusiya qoşunlarının böyük hissəsini Suriyadan çıxardı. Qərarda Amerikanın təsiri istisna edilmir. Ancaq Rusiya bu barədə İrana və yaxın saydığı dövlətlərə belə məlumat vermədi. Ona görə də bu addımı Rusiya-ABŞ qarşıdurmasında Moskvanın uduzmasının bir əlaməti kimi də xarakterizə etmək olar. Amerikanın yeni doktrinasında belə bir əlavə var: dünya üçün bir nömrəli təhlükə Rusiyadır və Vaşinqton bu qlobal təhlükənin zərərsizləşdirilməsi istiqamətində səylərini gücləndirir. Bu özünün taktiki fəaliyyətini göstərməkdədir. Rusiyanın sərhədləri boyunca qurulan hava hücumundan müdafiə sistemlərinə, nüvə qalxanı deyilən, əsas komponenti kosmik silahlardan ibarət olan sistem də daxildir. Bundan sonra Amerika siyasətinin əsas istiqaməti Rusiyanın təsir dairəsində olan ölkələri Qərbə tərəf yönəltmək olacaq. Bir sözlə, ABŞ-ın Rusiya ilə bağlı planları indi daha konkret istiqamət alır.

- Böyük güclərin maraqlarının toqquşduğu Yaxın Şərq regionunda proseslərin gedişatı bundan sonra necə dəyişəcək?

- Səudiyyənin rəhbərliyi altında yaradılan müsəlman ittifaqının fəaliyyəti güclənəcək. Bu kontekstdə Türkiyənin rolu da artacaq. Rusiyanın Suriyanı yenidən Aralıq dənizi və Xəzərdən vurma məsələsi əvvəlki qüdrətini itirdi. Hazırda ASO və müxalif qüvvələr xeyli fəallaşıblar və atəşkəsi rejimi işləmir. Səudiyyənin yaratdığı ittifaqın Suriya və İŞİD-ə qarşı hərəkətə keçməsi isə Amerikanın bir sözündən asılıdır. Səudiyyə Rusiyanın təhdidlərinə qarşı əlində Pakistan kartını saxlayır. Məhz buna görə də bu yaxınlarda Obama Ər-Riyada səfər edəcək. Məqsəd isə hələ ki, Səudiyyəni dayandırmaq və bölgədə irimiqyaslı müharibə alovunun başlamasını əngəlləməkdir. Çünki regiondakı proseslər və plan bundan sonra mərhələli şəkildə məhz Amerikanın qurduğu ssenari əsasında işləyəcək. Ər-Riyad isə Vaşinqtonun yolunu gedəcək. Heç kimə sirr deyil ki, Çeçenistan kimi kiçik bir müsəlman dövləti az qala Rusiyanı diz çökürtdürdü. Rusiyada onlarla belə müsəlman dövləti var və bu ölkələrdə müsəlman ittifaqını dəstəkləyən qruplar kifayət qədərdir. Bundan sonra Suriya ətrafındakı proseslər xaotik deyil, bəlli plan əsasında gedəcək. Plana isə ABŞ-ın rəhbərlik edəcəyi kifayət qədər real görünür.

- Rusiyanın Suriyadan çıxması İranın bu bölgədəki maraqlarına necə təsir edəcək?

- İran hazırda təşviş içindədir. Tehran hesab edir ki, Suriya rejimi möhkəmlənir. Hətta Rusiyada da belə bir qənaət var ki, hazırda Əsədin qüvvələri artıq ölkənin böyük hissəsinə nəzarət edir. Ancaq bu, həqiqəti əks etdirmir. Suriya ordusunun əlində olan ərazilərə yenidən müxalif qüvvələrin əks hücumu başlayıb. Səudiyyə tərəfindən təmin edilən xüsusi bir dəstə var ki, bundan sonra o da fəallaşacaq. Belə görünür ki, Əsədə qarşı olan münasibət xeyli dəyişib. Rusiya Suriyada 1milyard dollardan çox pul itirib. Üstəlik, Əsədin 40 milyard dollarlıq borcunun Moskvaya qayıtması tam sual altındadır. Düzdür, Suriya əzab çəkəcək və yenə qarşıdurmalar olacaq, ancaq hər halda Cenevrə prosesinin başlaması, Amerikanın təsirləri, keçid hökumətinin qurulması və uzağı 18 aya ölkədə seçkilərin keçirilməsi prosesində Əsədin iştirakı sual altında qalacaq.