"Səhv düşəndə yerimiz" layihəsində
Axar.az-ın "Səhv düşəndə yerimiz" layihəsində iki ayrı peşə
sahibinə sualların yerini dəyişərək verməklə və alınan cavabların
nöqtə-vergülünə toxunmamaqla reaksiyaları, bilgi spektrini və yumor
hissini yoxlamağa, bununla da həm müsahiblərimizi, həm
oxucularımızı əyləndirməyə çalışacağıq.
– Yunanıstan iqtisadi böhrandan necə xilas ola bilər? Bu
böhranın Avropa ölkələri üçün nə kimi fəsadları gözlənilir və
Yunanıstanın defolt elan edəcəyi təqdirdə Avropa dağıla
bilərmi?
Yafəs Türksəs (şair): - Mən belə hesab edirəm
ki, Yunanıstan iqtisadi böhrandan çıxa bilər, amma bunun üçün güclü
kapitala və siyasi sistemdə iqtisadiyyatı bilən, müasir dövrün
tələblərinə cavab verə bilən mütəxəssislər lazımdır. Yunanıstan
kiçik bir ölkədir. Onun Avropa Birliyindən çıxması Avropa üçün
böyük fəsadlar törətməz. Sadəcə, Yunanıstan qədim mədəniyyətə malik
olan bir dövlət olduğuna görə onun AB-dən çıxmasını istəmirlər.
Çünki Yunanıstan qədim Avropa kimi mənəvi cəhətdən olduqca dəyərli
ölkədir. Yunanıstana külli miqdarda pul ayırıblar, amma iqtisadi
böhran bir çox ölkələrdə olub və Yunanıstan bu böhrandan çıxa
bilər. Sadəcə, bu dəfə ona güclü maliyyə yardımı lazımdır.
– Azərbaycan ədəbiyyatının ilk yazılı nümunələri hansı
dövrə təsadüf edir? Ana dilində ilkin olaraq yazan hansı
müəlliflərimizi tanıyırsınız?
Natiq Cəfərov (iqtisadçı): - Çox qəribə
sualdır. Mənə adətən iqtisadi, heç olmasa xarici iqtisadi əlaqələr
haqqında suallar ünvanlayırlar. Bu, çox maraqlı və qəribə sual
oldu. Tarixə baxanda ilk Azərbaycan dilində yazılan əsərlər
Məhəmməd Füzulidən bəri başlayır. Əlifba olaraq Azərbaycan əlifbası
olmasa da, dil olaraq Azərbaycan dilində yazılırdı. O vaxt bizim öz
əlifbamız – latın əlifbası yox idi, əsərlər farsca, fars hərfləri
ilə yazılırdı. Onda regionun ən güclü dili fars dili idi. Hətta
Türkiyə Osmanlısının bir hissəsi ərəbcə, bir hissəsi fars əlifbası
ilə yazırdı. Füzulidən başlayır dil, söz olaraq Azərbaycanca
yazılar. Ondan sonra Şah İsmayıl Xətai daha irəli gedərək hətta
şeirlərini indiki Azərbaycan dilinə yaxın sözlərdən istifadə
etməklə yazır. XIX əsrə gəldikdə isə Axundovdan, Zərdabidən, Mirzə
Ələkbərə, Mirzə Cəlilə qədər uzanır. Ədəbiyyat tariximizdə ən
önəmli və iz qoymuş şəxslər mən bu adları hesab edirəm. Şəxsən
mənim üçün Azərbaycan ədəbiyyatının ən gözəl dövrü XIX əsrin sonu,
XX əsrin əvvəlləridir. Çünki o dövrdə ədəbiyyat çağdaş idi, həm də
o ədəbiyyatın təsiri ilə 1918-ci ildə Azərbaycan Demokratik
Cümhuriyyəti quruldu. Yəni o ədəbiyyatın, Axundovdan başlayaraq
bütün mütəfəkkirlərin yazdığı əsərlərin mili oyanışda müstəsna rolu
olub.
Reaksiyalar:
Suallarımıza cavab aldıqdan sonra iştirakçılara layihənin
formatını izah etdik. Reaksiyalar belə oldu:
Yafəs Türksəs: - Mən şair olsam da, iqtisadiyyat universitetini
bitirmişəm (gülür). Layihə olduqca maraqlıdır!
Natiq Cəfərov: - Çox orijinal layihədir! Bəyəndim. Sizə uğurlar
arzulayıram.