Azərbaycanın ritm simvolu – Natiq Şirinov. Onunla söhbətimiz Hacı Zeynalabdin Tağıyev adına Mədəniyyət Evində baş tutdu.

Axar.az Azərbaycanın ritm simvolu olan Natiq Şirinovla müsahibəni təqdim edir:

"Nağara çalmasam çox yaşaya bilmərəm"

- Bayaqdan sizi izləyirəm, maşallah durmadan məşq edirsiniz. Hər gün məşqlər sizi yormur ki?

- Yox, yorulmuram. Amma Allaha o qədər dua edirəm, ona o qədər yalvarıram ki, bir dənə mənə güc versin, əllərim dözsün. Əllərimin artıq dözümü azalıb. Bu qədər məşqə dözmək əl üçün asan deyil. Tək problem budur. Qalan kim ki sevdiyi işlə məşğul olur, o insan xoşbəxtdir. Hara qədər yaradan bizə o xoşbəxtliyi verəcəksə, o qədər də şükür edəcəyik.

- Barmaqlarınızda bildiyim qədər çürümə prosesi gedirdi. İndi necədir vəziyyət?

- Hə, doğrudur. İllərdir biz onun qarşısını ala-ala məşqlərimizə davam edirik. Çünki mən nağara çalmasam, çox yaşaya bilmərəm. Nağaraya həyat tərzi kimi baxıram. Mənim həyatımın böyük hissəsi nağaradır.

- Natiq müəllim, ümumiyyətlə, qrupun necə yaranması barədə kifayət qədər danışmısınız, sadəcə siz özünüz başlanğıcı necə xatırlayırsınız?

- 1992-1993-cü illər idi. Onda heç kim bilməzdi ki, dünyada kimlər ritm ifaçılarıdır. Amma mən bütün məşhurların əsərlərinə qulaq asardım. O vaxtlar məndə belə bir fikir yarandı ki, bir qrup yaratmaq olar. Doğrudur, o vaxt da nağara qrupları var idi, mən özüm də orada, "Cücələrim" qrupunda iştirak etmişəm. Mənim müəllimim,- Allah ona rəhmət etsin,- Azər Əliyev idi. Bilirsiniz, əlli nəfərdən ibarət nağara çalan başqa, amma ritm qrupu tamam başqa.

O vaxtlar bizdə bu anlayış yox idi. Mən bunu ilk dəfə dünyada görəndə o dəqiqə içimdə bu ideya yarandı. Natiq Ritm Qrupunu yaradana qədər bir çox dünya şöhrətli insanları, qrupları araşdırdım, onların tarixi ilə maraqlandıqca mənə bir az da həvəs gəlirdi.

Sonra illər keçdi, Misirli Əhməd Azərbaycana mənimlə tanış olmağa gəldi. Təsəvvür edin, bu mənim 10 illik arzum idi və yaradan özü qarşıma çıxartdı. Halbuki, mən onunla birlikdə çalğı çalmaq üçün hər şeydən keçərdim. Sonra Abbas Qasımov adlı özbək dəf çalanla da eyni səhnəni bölüşmək arzum idi. Həyat elə gətirdi ki, mən 2011-ci ildə nağara festivalı etdim, onu da çağırdım və o da gəldi. Bilirsiniz, həyat çox gözəldir. Əgər istək səmimi, ürəkdən gəlirsə, onda yaradan onu sənə mütləq verir.

- Nağara dedikdə ağla ilk Natiq Ritm Qrupu gəlir. Belə desək, nağaranı öz adınızla bağlaya bilmisiniz. Bunu qazanmaq çoxmu çətin oldu?

- Hər aləti dünyada sevdirən insan var. Bu tarix və ya nədənsə asılı deyil. Sadəcə, səhnəyə çıxacaqsan, nə göstərəcəksənsə, o cür də qəbul olunacaq. Şükürlər olsun ki, nağaranı dünyaya Azərbaycandan Natiq Şirinov olaraq qəbul etdirə bilmişəm. Dünyada keçirilən bütün Azərbaycan dövlət tədbirlərinin başında Natiq Ritm Qrupunun açılışları yer alır. Bu bizi əlbəttə ki, qürurlandırır. Təkcə bununla bitmir, bu gün nə qədər evlənən cütlüklər var, istəyirlər ki, onların toyunun açılışını məhz Natiq Ritm Qrupu etsin.

Kiminsə toyunda pulsuz çaldığım da olub

- Toy demişkən, bildiyim qədəri ilə hər toyda iştirak etmirsiniz. Dəvət aldığınız toylar arasında seçim edərkən nəyə üstünlük verirsiniz?

- Bütün toylar mənim üçün əzizdir. Sadəcə olaraq bir anlam var - nağara bizim sərvətimizdir. Ona görə də, çalışıram ki, buna qiymət verim. Toyların fərqi olmasa da, çox adam istəyir, amma bizi çağıra bilmir. Təbii ki, kiminsə toyunda havayı çaldığım da olub. Məsəlçün, Namiq Qaraçuxurlunun toyunun açılışını mən etdim, indi durub ondan pul alacam? Dostlardan pulmu almaq olar? Olmaz təbii ki.

Mən nağaranı pul üçün çalmamışam

- Qiymətlər necədir?

- Qiymətlər həddindən artıq yüksəkdir. Məsəlçün, öz balama toy etsəydim, o miqdarda pulu verə bilməzdim. Miqdarını açıqlamaq istəmirəm, amma hər kəsin büdcəsinə uyğun deyil (gülür). Şəxsən mən vermərəm özüm-özümə o pulu. Bu yekəxanalıq deyil, xeyir ola Ledi Qaqa iki milyona, Şakira üç milyona gəlir, amma nağara hansısa bir məbləğə gedə bilmir?!

Elə olub ac-susuz qalmışam, evimdə çörək almağa pulum olmayıb, amma demişəm ki, qiymət budur, vəssalam.

Mən göydə Allah, yerdə zəhmətimlə nağaranı insanlara sevdirə bildim. Bu gün hamı nağara çalır. Hətta kiçik qruplar da yaranır. İnsanlar özünü mənə oxşatmağa çalışır, əlbəttə ki, bu, sevindirici haldır - zəhmətimizin bəhrəsidir.

Bu gün nağaranı pul xətrinə vuranlar var. Düşünürlər ki, Natiq müəllimin maşını var, bağı var, biz də alaq. Amma Allah şahidimdir ki, mən nağaranı bunun üçün vurmamışam. Onları təsadüf nəticəsində qazanmışam. Mən nağaranı vuranda heç onları qazanacağımı düşünmürdüm. Heç onlar bilmirəm necə oldu. Sadəcə ömrümü buna həsr elədim.

- Heç qrupu tərk edib gedənlər, naxələf çıxanlar oldumu?

- Komanda deməzdim, amma tələbələrdən qovduğum da olub, gedənlər də, dözməyənlər də. Çoxunun getmə səbəbini heç indiyə qədər bilmirəm də. Əlbəttə, axırda nadan, naxələf çıxanlar da olub. Amma buna baxmayaraq, tələbələr yenə də axınla gəlir. Bilirsiniz, biz insanları tanıya bilmərik, heç kim, heç kimi asanlıqla tanıya bilməz. Bunu üçün zaman lazımdır. Həyatın pisi də, yaxşısı da olmalıdır. Gələnlər, gedənlər həmişə olub. Hələ bilmirik kimlər qalıb, kimlər gedəcək.

- Ümumiyyətlə necə seçirsiniz tələbələri? Dərslər ödənişlidirmi?

- Bəli, ödənişlidir. Sözün düzü, əvvəllər ödənişli deyildi, lakin tələbələrdən naxələf çıxandan sonra ödənişli etmək qərarı verdim. Adama bir var, iki tərəfdən təsir edər, bir də var düşünəsən ki, pulumu alıb dərsimi keçmişəm. Ona görə də, məktəbi pullu etdim. Sizə onu da deyim ki, Allah mənə elə bir ruzi verib ki, mənim məktəbdən gələn pula ehtiyacım yoxdur. Sadəcə, insanlar bir şeyə pul verəndə onun qədr-qiymətini bilir.

Əvvəllər köhnə qayda-qanunla seçirdim tələbələri. Amma bu gün hər şeyə, gözünün içindən tutmuş, oturuş-duruşuna diqqət edirik. Ümid olmayan tələbələri seçmirik.

- Sizin məşhur "Ritm varsa, həyat var" adlı deyiminiz var. Necə yarandı bu sloqan?

- Bu, Allahdan yarandı. "Speys"dən belə bir verilişə start verirdik. Vaqif müəllimlə verilişin adını fikirləşirdik. Birdən bədahətən dedim ki, "Ritm varsa, həyat var" və Vaqif müəllimin çox xoşuna gəldi. Hərdən belə bədahətən şeylər konsert zamanı da olur. Bəzən konsert ortasında sanki yeni ritm kəşf edirəm.

- Bədahətən kəşf etdiyiniz ritmlər qrup üzvlərini çaşdırmır ki?

- Çox nadir hallarda çaşa bilərlər. Amma yanımda oturan uşaqlardan iki nəfər var ki, onlar məni hər xırdalıqda belə rahatlıqla anlayırlar. Onlardan biri oğlum Ümid Şirinov, digəri isə Hikmət Rzayevdir. Yeganə insanlardır ki, onlar məni "göydə" tuturlar.

- Natiq müəllim, bəs siz özünüz necə, həyatın ritmini tuta bilirsinizmi?

- Sizcə, tuturam? (gülürük)

- Kitabınızdan nə xəbər?

- Kitab hazırda yazılır, demək olar ki, az qalıb. Əslində, mən onu iki il bundan qabaq çap etdirməli idim. Amma yəqin gələn ilə qalacaq. Gecikmənin səbəbi kitabın üç hissəli olmasıdır. Nağara məktəbi 15 illik olacaq. O da elə belə olmayacaq, təbii ki, təsdiqlənəcək. Bu dəqiqə kimdən soruşsan ki, neçə Azərbaycan ritmi var, çoxu bilməz.

Habil Əliyevdən böyük ibrət almışam

- Natiq Şirinovun nağara karyerası nə zaman, hansı səbəbdən bitə bilər?

- Allah Habil Əliyevə rəhmət etsin, mən ondan böyük bir ibrət almışam. O, zamanı gələndə dayandı. Zamanım gələndə mən onu hiss edib dayanacam.

Həmişə arzulamışam ki, məni görəndə "nağaraçalan, dumbulçalan" deməsinlər. Şükürlər olsun ki, bu gün məni görəndə "Natiq Ritm" deyirlər və bu da mənə çox böyük həzz verir.

Elə insanlar var ki, 70 il yaşayırlar, amma yaradan onlara istədiklərinin bir hissəsini belə vermir, amma mən istədiklərimə tez bir vaxtda yiyələnmişəm, yəqin tez öləcəm (gülür).

- Natiq müəllim, bəzən sizin göstərdiyiniz sənət qarşısında belə desək, çıxışınıza layiq alqışlar olmur. Bir çox çıxışlarınızda tamaşaçıların alqışının zəifliyindən kefinizin qaçmasına şahid olmuşam. Sizcə, bizdə tamaşaçı alqışının zəif olmasına səbəb nədir?

- Bilirsiniz, Azərbaycanda ritmlə bərabər əl çalmaq hələ təkmilləşməyib. Bir də tamaşaçılardan çox şey asılıdır. Tamaşaçı var ki, çox bəyənir, amma onun aləmində coşqu yoxdur. Haqlısınız, belə olanda bizdə də ruh düşkünlüyü yaranır. Bəzən tamaşaçılar bizimlə birlikdə "raqada-çika" belə edirlər. Məsələn, bizdə vəzifə adamı heç vaxt "raqada-çika" deməz, amma bizim dünyada belə deyil.

- Bildiyim qədəri ilə sənətinizdə sizə maneə yaratmaq istəyənlər az deyil.

- Mən çox əziyyət çəkmişəm bu illər ərzində, çox istədilər vursunlar, amma alınmadı. Maneə yaratmaq istəyənlərə gəlincə, onların hamısı manıslar olub (gülür).

- Oxucularımıza nə demək istəyərdiniz?

- Oxuculara ilk növbədə can sağlığı arzu edirəm. Musiqiyə qulaq asanda çalışsınlar, ritmi duysunlar. Əsas odur ki, bu vurduğumuz ritmlərin o dünyada savabı olsun.

Müsahibənin sonunda qrupun digər üzvləri ilə Natiq Şirinovla işləməyin çətinlikləri barədə qısaca söhbətimiz oldu:

Ümid Şirinov (Natiq Şirinovun oğlu - 18 yaşı var, Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin tələbəsidir):

"Atamla birlikdə işləmək mənə çətinlik yaradır, ancaq bu çətinlikdən zövq alıram. Ən böyük çətinlik məşq prosesi zamanı olur. Amma nəsə əldə etdikdən sonra bütün bunlar insana güc verir. Potensiala gəlincə, heç vaxt atamda olan potensialı özümdə görməmişəm.

Namiq Şirinov (Natiq Şirinovun böyük qardaşı – qrupun qarmon ifaçısı):

"Uşaq vaxtından birlikdə böyüdüyümüz üçün bizə birlikdə məşq etmək elə də çətin olmur. Çünki bir-birimizin xasiyyətinə yaxşı bələdik. Amma ümumi nəzər salanda çox çətindir. Gərək işinə məsuliyyətli yanaşasan".

Hikmət Rzayev (bas nağara, qoşa nağara, zərb ifaçısı):

"2006-cı ildən bu qrupda fəaliyyət göstərirəm. Natiq müəllim bizə çox güzəştə gedir, sağ olsun. Çətin olmasına baxmayaraq, mənim üçün çox şərəfli işdir. Bizdə hər şey, bütün gərginlik məşq prosesi zamanı olur, məşqdən sonra mehribançılıqdır (gülür).

Natiq Ritm Qrupunun məşq prosesindən hazırladığımız videonu təqdim edirik: