Son zamanlar dünyada bestseller olmuş bədii əsərlər dilimizə tərcümə edilir. Bu prosesdə həm Nobel mükafatı almış yazıçıların, həm də dünya klassiklərinin bədii nümunələri oxuculara təqdim olunur.

Axar.az bu mövzu çərçivəsində ədəbiyyat adamlarına belə bir sualla müraciət edib:

"Xarici dildə olan hansı əsərin Azərbaycan dilinə tərcümə olunmasını zəruri hesab edirsiniz?"

Tənqidçi Əsəd Cahangir postmodern, modern və fəlsəfi üslubda yazılmış əsərlərin tərcüməsini vacib bilir:

"Ceyms Coys - "Uliss", Marsel Prust - "İtirilmiş vaxtın sorağında" və Tomas Mann - "Sehrli dağ".

Coysun romanı dünya ədəbiyyatında intellektual romanın ən klassik nümunəsidir. Bəzən onu postmodernizmin ilk nümunələrindən biri sayanlar da var. Homerin məşhur "Odisseya" dastanının modern-postmodern versifikasiyasıdır. Əsas ideyası budur ki, məişət ən böyük istedadın belə qanadlarını qırır. Bununla da o, "Odisseya"da irəli sürülən insanın ən böyük səadəti onun öz vətəninə, evinə, ailəsinə qovuşmasıdır - ideyasına dekonstruktiv münasibətini ifadə edir. Romanın ən qabarıq xüsusiyyəti dünya ədəbiyyatı ilə bağlı saysız-hesabsız gizli və açıq sitatlarla səciyyələnməsidir. Odur ki, onu oxumaq əslində, bir neçə minillik dünya mədəniyyəti tarixini vərəqləmək deməkdir.

Marsel Prustun romanı isə dünya modern romançılığı ənənəsinin əsasını qoyan əsərlərdən biridir. Bu romanda irəli sürülən subyektiv zaman anlayışı onu müəyyən qədər ekzistensialistlərlə yaxınlaşdırır. Yəni hər kəsin daxilində hansı zamandırsa, o, həmin zamanda yaşayır. Zahiri, obyektiv yox, əsas olan daxili-subyektiv zamandır. Daxili zaman insana hansısa təsadüfi impuls vasitəsilə açıla bilər. Prust bu romanı ilə dünya nəsrində şüuraltı axın prosesini verməyin klassik örnəyini yaradıb.

Tomas Mannın "Sehrli dağ" romanı bu əsərlərlə müqayisədə daha ənənəvi üslubda yazılıb. Bu, fəlsəfi romandır. Romanda təsvir olunan sehrli dağdakı sanatoriya Avropa cəmiyyətini işarələyir. Buradakı xəstələr iki dünya müharibəsi arasında mənən və ruhən xəstələnmiş Avropa insanına işarədir. Avropa özünün bütün liberalizmi, konservatizmi və gedonizmi ilə özünü məhvə aparır. Xüsusən də ziyalıların "xəstələnməsi" xəstəliyin arzuolunmaz perspektivindən xəbər verir. Onu ölüm gözləyir. Bütün dekadent əhvalına baxmayaraq, Tomas Mannın romanı faşizmin törədəcəyi fəlakətlər haqda öncədən verilən xəbərdarlıq idi. Bu gün də o xəbərdarlıq qüvvədədir".

Yazıçı Etimad Başkeçid vacib bildiyi romanların artıq ikisini tərcümə edib:

"Elizabet Qaskell -"Şimal və Cənub", Alberto Moravia -"Çoçar", Erik Emmanuel Şmitt - "Oskar və Çəhrayı qadın". Sonuncu iki romanı dilimizə çevirmişəm, "Oskar və Çəhrayı qadın" yaxın vaxtlarda "Xəzər" jurnalında çap olunacaq, "Çoçara" isə kitab halında nəşr olunacaq".

Dramaturq Firuz Mustafa zəruri hesab etdiyi üç əsərin adını çəkdi:

"Saltıkov-Şedrinin "Bir şəhərin tarixi", Stefan Sveyqin "Mariya Stüart" , Frans Kafkanın "Proses" romanlarının dilimizə çevrilməsini arzu edərdim. Düzdür, bu əsərlərdən müəyyən parçalar tərcümə olunub, amma bütöv tərcümə rastıma çıxmayıb".

Şair Zahid Sarıtorpaq dilimizə qiymətli əsərlərin tərcümə edilməsini istəyir:

"Yukio Misimonun "Qızıl məbəd" və çex yazıçısı Mixal Ayvazın "Başqa şəhər" romanının dilimizə tərcümə edilməsini məsləhət görürəm. Bu əsərləri mən ruscadan oxumuşam. Bunlar həqiqətən qiymətli və seçilən əsərlərdir. Ona görə onları Azərbaycan dilində də görmək istərdim".