Uzun müddətdir səngimədən davam edən Anar-Ə.Əylisli qarşıdurması yenə alovlanıb.

Azərbaycan Yazarlar Birliyi Əkrəm Əylisli ilə bağlı bəyanat yayıb və Anar bu dəfə Ə.Əylislini "danosbaz" adlandırıb. Bu məsələyə münasibət bildirən Əkrəm Əylisli isə bildirib ki, Anar Rzayev 25 ildir ki, bu millətin ziyalısına yalan deyir: "25 ildir ki, onun dilinə düz söz gəlməyib. Arzu edirəm ki, o, 25 il də bundan sonra yalan deyə-deyə orada otursun. 25 ildə o bir dəfə doğru söz demədi. Mən bunu eşitmədim".

Ə.Əylisli onu ermənipərəst adlandıran yazıçı Anara sərt cavab verib: "Bu alçaq sözüdür. Ermənipərəst nə deməkdir? Anar gərək belə sözü dilinə gətirməsin. Bu adam hər şeyi satıb, ağzına gələni danışır. İndi də keçib erməni sözünə... Bədii əsəri bədii əsər kimi oxu və dəyərləndir. Burada siyasət-zad yoxdur".

Biz bu qalmaqalla bağlı digər yazarlarımızın münasibətini öyrənməyə çalışdıq. Əlaqə saxlaya bildiyimiz yazarlarımıza iki sualla müraciət etdik:

1) Uzun müddətdir davam edən Anar-Əkrəm davasının kökündə nə dayanır?

2) Bir-birinə qarşı mediada açıq şəkildə səsləndirilən təhqiramiz ifadələri necə qiymətləndirirsiz?

Rəşad Məcid bu məsələnin Əkrəm Əylisliylə Anar arasında şəxsi məsələ kimi dəyərləndirib bildirdi ki, heç nə deyə bilməz:

"Mənim Yazarlar Birliyinin mətbuat xidmətinin yaydığı bəyanatdan xəbərim var. Fikirləri oxumuşam. Əkrəm Əylisli qısqanc adamdı, ömrü boyu istəyib ki, bu birliyinin sədri olsun. Əlbəttə ki, Anar həmişə haqlıdır".

İki yaşlı adama "dalaşmayın" demək düzgün olmaz

Şair Qismət bu məsələdə kimim haqlı olduğunu deməyin çətinliyini vurğuladı:

"Əkrəm Əylisli və Anar davası onların arasında davam edən uzun illərin söhbətidir. Mənim bu haqda nə isə deməyim əslində gülməli görünər. Bu davanın səbəbini də demək çox çətindir. Müxtəlif zamanlarda bir-birinə qarşı belə ifadələr işlədiblər. Durub iki kifayət qədər yaşlı adama "dalaşmayın" demək düzgün olmaz. Bu onların şəxsi məsələsidir, bu məsələləri gündəmə gətirmək, mediaya çıxartmaq da onların individual məsələsidir".

Əkrəm Əylisli radikal adamdır

Yazar Qan Turalı bu məsələyə daha geniş münasibət bildirdi:

"Açığı, deyim ki, Əkrəm Əylisliylə Anar dost olanda mənim atam da dünyada yox idi. Bu, 50 ildən də artıq tarixdi... Onlar əvvəl uzun müddət dost olublar. Bu qədər uzun müddət dost olan adamların indi belə düşmən münasibətdə olmaları mənə çatmır. Onların münasibətlərinin bu qədər neqativ olmağı son dərəcə maraqlıdır. Hamımıza məlumdur ki, bunların münasibəti 80-ci illərin sonlarından gərginləşməyə başlayıb. Müxtəlif xarakterli adamlar dost ola bilirlər, amma elə an gəlir ki, hərə öz xarakterinə uyğun hərəkət edir və sonra bu adamların dost olmağı mümkün olmur.

Heç birini tərifləmək, tənqid etmək istəmirəm, amma açıq danışaq ki, Əkrəm Əylisli və Anar xarakter etibarilə çox fərqli adamlardır. Anar daha çox kompromisə getməyi sevən, hökumətlə və başqalarıyla dil tapmağı bacaran, hər kəsə istədiyini verən adamdır. Əkrəm Əylisli isə daha çox radikaldır. Əkrəm Əylisli sözü dərhal, birbaşa üzə deyən, yazılar yazan, insanlarla dava etməyə, konfliktə meylli adamdır. Anarsa düşündüyünü deyən adam deyil. O düşündüyünü ancaq düşmən olanda deyər adama... Bu onların öz işidir, mənim o yaşım da deyil ki, durub bu adamlara nəsə deyim, özləri bilərlər. Kiməsə xoş gələ bilər, kiməsə yox, amma məncə, bu hadisələri təbii axarına buraxmaq lazımdır. Adamların içindəkiləri belə açıq demələrinə də normal yanaşmalıyıq".

Əkrəm Əlyisli cığallıq eləyir

Yazar Elçin Hüseynbəyliyə görə isə, Əkrəm Əylisli cığal adamdır:

"Əkrəm Əylisli cığallıq edir, Anar da deyir ki, cığallıq eləmə... Əlbəttə ki, bu məsələdə Anar haqlıdır. Ə.Əylisli zaman-zaman xalqı təhqir edib. Anar müəllim də ona cavab verir".

Bunların ədəbiyyata heç bir dəxli yoxdu

Seyran Səxavətinsə köhnə dava-dalaşın yenidən alovlanmasından xəbəri yox idi:

"Bu mənim üçün köhnəlmiş, keçmiş bir şeydi, bu məsələni yenidən gündəmə gətirməyi sizə də məsləhət görmürəm. Onlar artıq sakitləşib, oturub hərəsi öz yerində... Bu məsələlərin kökündə nə dayanır, nə dayanmır, bunların ədəbiyyata heç bir dəxli yoxdu. Mənimçün maraqsız sual olduğuna görə bağışlayın, cavablandırmaq istəmirəm. Nəinki Anarla Əkrəm arasında, ümumiyyətlə, iki adam arasında təhqir dolu ifadələrin işlədilməsini doğru saymıram".

Ədəbiyyatətrafı...

Kamal Abdulla isə fikrini çox açıq və qısa ifadə etdi:

"Mən ədəbiyyatətrafı söhbətlərdə yoxam... Saytınıza hörmətim var, təşəkkür edirəm".

Bu davada Əkrəmi qalib saymaq olar

Seymur Baycan bu davada Əkrəm Əylislini qalib sayır:

"Yaxşı deyil, qoca kişilərdilər, gərək bir-birilərinə hörmət etsinlər. Onlar elə eləyirlər, gənclər onlara baxıb nə götürəcək?! Mənə elə gəlir ki, onların davası çoxdanın davasıdır. Çünki, Əkrəm həqiqi yazıçıdır, Anarsa, elə-belə... Anar atasının hesabına yazıçı olub. Süni, dekorativ yazıçıdır, bunların yola getməməsi normaldır. Dava eləmələrinin də səbəbi budur ki, Anar dəqiq bilir ki, Əkrəm əsl yazıçıdır. Əkrəm də bilir ki, Anar elə-belə yazıçıdır. Buna görə də onların yola getməsi mümkün deyil. Ə.Əylisli sona qədər barmaq boyda olsa da, azadlığını saxlayır, onu əldən vermir, bu da həmişə onu xilas edir. Anarın isə daha azadlığı qalmayıb. Bu davada Əkrəmi qalib saymaq olar".