Şəhərdə gəzərkən, gənclərin bəzilərini pozitiv, bəzilərini üzgün, bəzilərini "romantik", bəzilərini isə fikirli görürük. Lakin elə ki, günəş qürub edib hava qaralmağa başladı, gəncləri barlarda, müxtəlif gecə klublarında, kafelərdə söhbət edən, əylənən, musiqi dinləyən, rəqs edən görürük. Sirr deyil ki, əylənmək deyəndə hər kəsin ağlına şəhərin mərkəzi, Nizami küçəsi, Fəvvarələr meydanı gəlir.

Son günlər buralarda bayram əhval-ruhiyyəsi var. Xüsusi ilə əlamətdar günlərdə burda həyatın boyu görmədiyin insanlarla qarşılaşırsan. Bakının maraqlı sakinləri ilə görüşmək, söhbət etmək fürsətini qaçırmıram.

Hədəfimiz gənclərdir: xüsusi ilə gecə saat 8-9 radələrində daha çox gözə dəyənlər. "Makdonalds"ın qarşısında toplaşıb, var-gəl edən oğlanlara yaxınlaşıram.

Əvvəlcə adlarını soruşuram, sonra onlarla bir az söhbət etmək istədiyimi bildirirəm. Etiraz etmirlər.

Mömin oğlanlar və xanım reportyor abır-həyası

Düzü, 15-20 oğlanın içində bir az sıxılıram, hamısı dindən, avropalaşmağın bizə gətirdiyi ziyandan, qızların küçədə açıq-saçıq geyinməsindən şikayətlənir. Qaranlıq olmasına baxmayaraq, dodağıma çəkdiyim pomadamı silirəm, saçımın çox qısa olduğunu yada salıb, xəfifcə, çantamdan papağımı çıxardıb hiss edilmədən başıma qoyuram. Hə, bundan sonra suallarımı ürəklə verə bilərəm!

Oxumağın daşını hələ məktəb vaxtı atıb

Zaur bahaçılıqdan, qiymətlərdən şikayət edir. Deyir, ayda 1000 manat qazanıram, amma qazancından vergiyə çox verirəm.

Dediyinə görə, 24 yaşı var. Dükan işlədir. Evin tək uşağıdır. Bakının "20 Yanvar" ərazisində yaşayır. Təhsili ortadır. Deyir ki, Azərbaycanda oxuyana baxmırlar. Elə ona görə də oxumağın daşını hələ məktəb vaxtından atıb: "Gərək "daydayın" ola ki, qabağa gedə biləsən".

"Konturun olmaz?"

Yoldaşları sözünü kəsir. Nicat adlı gənc də Zaurun sinif yoldaşıdır, deyir ki, Azərbaycanda əksər gənclərin vəziyyəti bizimki kimidir, bəlkə bizdən də betərdir:

""Vətən" kino-teatrının kafesi var, gedib orda otursanız, hər şeyi özünüz görərsiniz. Nə işləri var, nə də pulları. Beş dəqiqə oturursan, biri yaxınlaşır: "Qardaş, siqaretin var?" "Konturun olmaz?" və s. Özü də hamısının vəziyyəti eynidir".

3000 pul istəyirdilər işə düzəlməyə

Bu gənclərin hamısı orta məktəbi bir yerdə bitiriblər. İkisi universitet məzundur. Amma onlar da işsizlikdən gileylənir.

Natiq Xəzər Universitetini, o biri isə İnşaat və Memarlıq Universitetini bitirsələr də, işləmirlər.

Natiqin dediyinə görə, işlə bağlı çox yerə müraciət edib, amma verilən maaş onu qaneedici olmayıb. Deyir, bu maaşla ancaq başını fırlatmaq olar:

"İcra hakimiyyətinə müraciət etdim, onlar da 3000 pul istəyirdilər işə düzəltməyə".

"Hansı icra hakimiyyəti?" - deyə soruşsam da, demir. İşsiz olduğuna görə də indi "Sədərək"dən kamera alıb evlərdə quraşdırır ki, normal yaşamağını təmin etmək üçün çax-çuxu olsun.

Bizə Avropa lazım deyil

Boş vaxtlarında nə edirlər, kitab–qəzet oxuyurlarmı? Ölkədəki ictimai–siyasi hadisələrlə-filan maraqlanırlarmı?

Oğlanlar elə bil himə bənd imişlər. Hamsı bir ağızdan qadınlardan, qızlardan narazı-narazı danışmağa başlayır:

"Mini ətəklə küçəyə çıxanda bilmirlər ki, zorlanma, ölüm hadisələri çoxalacaq? Bura Avropa deyil e!" – Razılaşarsınız ki, kitab-qəzet söhbətinə yaxşı cavabdır.

Mentalitet var, bizim öz yolumuz var

Elçin dostunun sözünə qüvvət verib deyir ki, bizə Avropa lazım deyil:

"Heyf deyildi Sovet vaxtı?! İndi küçədə gedəndə ingilis mahnısı eşidirsən. Başım çıxmır, ingilis gəlib burda niyə ingilis musiqisi eşitməlidir ki? Dükanlarda paltarlara baxın (Yeni il münasibəti ilə açılan yarmarkaya işarə edir. – V.N.), elə paltarlar satsınlar ki, qadınlar, qızlar da bir az abıra minsinlər. Niyə gənclər evlənmir? - hamsı onlara görə. Mini yubka geyən qızı alandan sonra qapının ağzına yığışan oğlanları gərək çomaqla qovasan".

- Bəlkə daha çox geyinilsə, adiləşər, heç kim heç kimə toxunmaz o zaman? – Elçindən soruşuram.

- Əgər adiləşsə, xaricdəki kimi, bacısı qardaşının gözünün qabağında oğlanla qol-qola gedər, qardaş da heç nə deməz. Bizə belə adiləşmə lazım deyil. Mentalitet var, bizim öz yolumuz var.

Gənclər yenidən bahalıqdan, işsizlikdən, dolanışığın pis olmasından gileylənməyə başlayırlar:

- Pul yoxdur, gedib ucuz kafelərdə otururuq. İndi iki təbəqə var – varlılar, bir də aşağı təbəqə. Azərbaycanda orta təbəqə yoxdur. Ən çox getdiyimiz yer bulvar, bir də "Nizami"dir. Çay evlərinə gedirik. Ayda iki dəfə-filan, hər dəfə yığılanda 15-20 nəfərə yüz manat xərcimiz çıxır.

Cavanlar deyir ki, ən böyük arzularından biri London, ya da Parisdə Yeni il bayramını qarşılamaqdır, amma bu onlar üçün çox əlçatmaz görünür.

Bir sevgilimz var, belə getsə, o da əldən çıxacaq

- Pulumuz yoxdur evlənək, olsaydı, evlənərdik. Adam sevgilisi ilə küçəyə çıxa bilmir. Ürəyin istədiyi kimi ona nəsə ala bilmirsən.

İçlərində Elçin danışır. Bütün suallara birinci reaksiyanı o verir.

Deyir, sevgilisi ilə ancaq ucuz kafelərə gedə bilir, çünki bahalı yerlərə getməyə pulu çatmır. Bir sevgilimiz var, belə getsə, o da əldən çıxacaq.

Uşaqlardan biri benzinin qiymətindən nəsə demək istəyir, o biri onun sözünü kəsir:

- Biz siyasətə qarışmırıq. Əgər dövlət qiymətləri qaldırırsa, deməli, nəsə bilir ki, qaldırır. Bu, artıq dövlətin işidir.

Barda Xan Şuşinski: "Qarabağ şikəstəsi"

Söhbəti bitirib, üzümü mərkəzin brend barlarına tuturam. Görək, oralardan nə xəbər...

Fəvvarələr meydanında olan klublara baş çəkirəm.

"Road" adlanan yolüstü "pub". Gənclər ayrı-ayrı masalarda xoş aurada söhbət edir, içki içib, "fast food" yeyib əylənərək istirahət edirlər. Onlardan niyə məhz bu məkanı seçdiklərini soruşuram.

Çoxu qiymətlərin ucuz olduğunu, yemək və içkilərin keyfiyyətini və nəhayət, burada yeyib-içəndən sonra canlı musiqisi olan məkanlara getməyin məqsədəuyğun olduğunu deyirlər.

"Pub"da səslənən musiqilər diqqətimizdən yayınmır. Xüsusən müasir pop, hip-hop və rok tərzində musiqilər üstünlük təşkil edir, lakin qapıdan çıxarkən anidən Xan Şuşinskinin ifasında "Qarabağ şikəstəsi" səslənir, ayaq saxlayıb geri baxıram - gənclərin üzündə məğrurluq görünür.

Qız dostu olmayanlara "yox!"

Oradan xoş təəssüratlarla ayrılıb "canlı musiqi"si olan məkanlara üz tuturam.

"Otto"nun qapısında qız "partnyor"u olmayanları geri qaytarır, içəri daxil olanların üst-başlarını ciddi yoxlayırlar. İçəridə səs akustikası və canlı ifa var, ancaq qiymətlər çox bahadır. Lakin istirahət edənlərin hamısı halından məmnun görünür.

Niyə "Otto"?

Gənclərin cavabı: Canlı musiqi və "Otto"nun brend olması.

Gözümə gənc fəal Rövşən Nəsirli dəyir. Sualımızı nisbətən fərqli cavablandırır:

"Həftə sonu demək olar ki, bütün ictimai fiqurlar burada olur. Həm də ki, Bakıda üç məkan varsa, canlı musiqisi olan ən birincisi buradır".

Gənclər rəqs edir və hiss etdirirlər ki, gənc olaraq əylənməyi bacarırlar.

Növbəti məkanımız "Pinnacle pub" olur. Burda da gənclərin əyləndiyini və istirahətdə olduğunu, bir qisminin isə bilyard oynadığını görürük. Burda da qiymətlər nisbətən yüksəkdir.

Başqa bir neçə məkanda da olduq, son təəssürat belə oldu ki, əsas istirahət yerlərinin əsasən Fəvvarələr meydanı və ətrafı kimi bahalı yerlərdə yerləşməsi, qiymətlərin gənclərin cibinə uyğun olmaması və s. kimi səbəblər Azərbaycan gəncliyini əylənməkdən, istirahətdən və ən əsası da müasirlikdən kənarda qoya bilməz.