"Ankara-Moskva arasında iqtisadi inteqrasiyanın daha
sağlam təməllər üzərində qurulması üçün müəyyən siyasi
razılaşmalarla bağlı söz-söhbətlər reallığı əks
etdirmir".
Bu sözləri Axar.az-a açıqlamasında analitik Vüqar Zəfəroğlu
deyib.
Onun sözlərinə görə, Türkiyə və Rusiya bölgədə kifayət qədər
aktiv siyasət yürüdən dövlətlərdir. Bu anlamda onların müəyyən
prinsipial məqamlar üzərində razılaşmaya gəlmələri vacib
şərtdir:
"Ankaranın Rusiyanın Ukrayna-Krım siyasətinə dəstək verəcəyi,
Kremlin isə Türkiyənin Suriya siyasətinə maneə törətməyəci ilə
bağlı söz-söhbətlər dolaşsa da, bu, reallıqdan uzaqdır. Suriyanın
daxilində artıq 3 ildən çoxdur ki, qanlı proseslər gedir. Proses
başlanan gündən etibarən birmənalı olaraq Rusiya İranla birlikdə
Əsəd rejimini müdafiə edir. Bu gün Əsəd rejiminin bir nömrəli
səbəbkarı Rusiya və İrandır. "Ərəb baharı" ilə Rusiya demək olar
ki, Yaxın Şərqin digər ölkələrindən sıxışdırılıb çıxarıla bilərdi.
Ancaq Suriya- Rusiya dostluğu var və Moskva liman məsələlərinə görə
bunu heç vaxt əldən verə bilməzdi. İran isə həmişəki kimi Əsəd
rejiminin fəal dəstəkçisidir. Burada məzhəb faktoru və İranın
İraq-Suriya-Liviyadan ibarət Çin səddi strategiyası əsas rol
oynayır. Maraqlıdır, indi İŞİD-in olduğu və proseslərin Əsəd
rejiminin xeyrinə çevrildiyi bir dönəmdə Rusiya niyə bu
qalibiyyətindən imtina etməlidir? Bəs Türkiyə Suriya siyasətini
Rusiya ilə nə dərəcədə uzlaşdıra bilər? Türkiyə üçün başlıca
prioritet Əsədin getməsidir. Qərblə Türkiyə arasında ziddiyyətli
bir məqam isə İŞİD faktoruna münasibətdə ortaya çıxdı. Türkiyə
İŞİD-ə Əsəd xəstəliyinin bir simptomu kimi baxsa da, Qərb öncə
İŞİD-i aradan götürməyi lazım bildi. Buna görə də belə bir məqamda
Ankara ilə Moskvanın Suriya məsələsində vahid ittifaqa gəlməsi
mümkün deyil".
Politoloq prosesdə əsas faktorlardan birinin Krım tatarları
olduğunu və bunun Türkiyənin daxilində ciddi narazılıqlara gətirib
çıxara biləcəyini nəzərə çatdırıb:
"Türkiyədə parlament seçkiləri yaxınlaşır. İndiki məqamda AKP
heç vaxt prinsipial xarici siyasət kursunda bu cür dəyişiklərə yer
ayırmayacaq. Bu, seçkidə AKP-nin əleyhinə ola bilər. Bütün bu
faktorları göz önünə gətirdiyimiz zaman Rusiya-Türkiyə arasında
iqtisadi əməkdaşlıq fonunda heç bir siyasi razılaşmanın olacağına
ehtimal etmək olmur. Rusiyanın Yaxın Şərq siyasəti oturuşmuş,
daşlaşmış, əsaslı bir siyasətdir. Hazırda lirənin dollara nisbətdə
aşağı düşməsi Qərbin Türkiyənin Rusiya ilə iqtisadi razılaşmasına
verdiyi adekvat reaksiyadır. Bu anlamda Rusiya-Türkiyə
yaxınlaşmasının Ankara üçün nə dərəcədə müsbət iqtisadi-siyasi
perspektivlər vəd edəcəyi qaranlıq qalır".