"Əslində, ABŞ rəhbərliyi də gözəl anlayır ki, İranın
İsrailə ünvanladığı təhdidlər, eyni zamanda İsrailin Tehrana
yönəlik hədələri sadəcə söz oyunudur və açıq İran-İsrail
müharibəsindən söhbət belə gedə bilməz".
Bu sözləri Axar.az-a açıqlamasında "Oğuz"
müstəqil araşdırmaçılar qrupunun rəhbəri, politoloq Vüqar Zifəroğlu
hazırkı İsrail-ABŞ münasibətlərini və İranla ABŞ arasındakı
danışıqları təhlil edərkən deyib.
O, mövcud şəraiti dəyərləndirərkən ABŞ-ın xüsusilə indi İrana
qarşı tutduğu mövqeyi dəyişməyə məcbur qaldığını vurğulayıb.
"Mövcud acı reallıq - Yaxın Şərqdəki son vəziyyət, iqtisadi
böhran, İŞİD faktoru, Əsəd rejiminin bütün proqnozları alt-üst
edərək hakimiyyətdə qalması, İranın bütün bu proseslərdən xeyli
avantajlı çıxması, Yəmən hadisələri və s. diktə edir ki, ABŞ İranla
münasibətlərində müəyyən korrektələr etsin. Təbii ki, ABŞ-İran
münasibətlərinin tezliklə düzələcəyini ehtimal etmək və ya bu iki
dövlət arasındakı buzların əriyəcəyini söyləmək absurd olardı. Amma
o da faktdır ki, bu münasibətlərdə müvəqqəti də olsa istiləşmə
gedəcək".
Politoloq İranla İsrail arasındakı münasibətlərə toxunarkən bu
münasibətlərin real olmadığını vurğulayıb.
"Əslində, ABŞ rəhbərliyi də gözəl anlayır ki, İranın İsrailə
ünvanladığı təhdidlər, eyni zamanda İsrailin Tehrana yönəlik
hədələri sadəcə söz oyunudur və açıq İran-İsrail müharibəsindən
söhbət belə gedə bilməz. Belə bir müharibənin olması hər iki dövlət
üçün son dərəcə faciəli nəticələrə səbəb ola bilər. Bu iki dövlət
indiyədək son 30 ildə sadəcə biri-birini təhdid etməklə, əslində,
ümumdüşmən obrazı yaradaraq bundan qazanıblar. İsrailin yaxın
müttəfiqi kimi ABŞ da bu obrazlara inandığını göstərərək, əslində,
İslam inqilabı ilə əlindən çıxmış iqtisadi üstünlüklərin əvəzini
sanksiyalarla çıxmağa çalışıb. Lakin indi vəziyyət dəyişib. Və ABŞ
mövqeyini dəyişməyə məcburdur. Bu ona Yaxın Şərqdə öz mövcudluğunu
qorumaq üçün son dərəcə vacibdir. ABŞ və İsrailin qorxusu yalnız
Türkiyənin bölgədə artan siyasi gücü və ya İranın öz ətrafında
ciddi "şiə zənciri" formalaşdırması deyil. Yadınıza 2011-ci ilin
avqust ayında Çin-İraq-İran-Suriya arasında imzalanan bir
müqaviləni salmaq istərdim. Həmin müqaviləyə görə, İran qazı bir
boru xətti ilə Qırmızı dənizə axıdılacaqdı. Bu layihə ilə Çin, İran
üzərindən Şərqi Qırmızı dənizə bağlanacaqdı. Əslində bu, bir
tərəfdən Avropanın Rusiyanın qaz asılığından qurtulması baxımından
əhəmiyyətli hesab oluna bilər, digər tərəfdən isə reallaşacağı
təqdirdə Çin bölgədə söz sahibi ola bilmək imkanı əldə edəcəkdi.
Məhz Avropanın son zamanlar İrana münasibətdə daha loyal
yanaşmasının gerçək səbəblərindən biri kimi bunu da göstərmək
mümkündür. Lakin ABŞ, son Ukrayna proseslərinə qədər hələ də
tərəddüd içində idi. Məsələ heç də yalnız İrana mübasibətdə yeni
yanaşma sərgiləməkdən getmir. Bu, Türkiyəyə və bir sıra aparıcı
ərəb ölkələrinə münasibətdə də özünü göstərir. Yəni proseslərin
sürətli inkişafı yeni manevrlər etməyə sövq edir. Və İranla
münasibətlər də bu kontekstdə qiymətləndirilir. Həm də ABŞ-İsrail
münasibətləri elə dərin və stratejidir ki, bu münasibətlərin
tamamilə soyuyacağı və ya qırılacağı barədə danışmaq gülünc
olardı".