"Ərəb ölkələrinin vahid ordu
yaratması hələ onların vahid şəkildə hərəkət etməsi demək
deyil".
Bu sözləri Axar.az-a açıqlamasında "Oğuz" müstəqil
araşdırmaçılar qrupunun rəhbəri, politoloq Vüqar Zifəroğlu ərəb
ölkələrinin Doha sammitində qəbul etdiyi qərarla bağlı deyib.
O, sammitdə vahid ordu, donanma və polis qüvvələrinin
yaradılması barədə qəbul olunmuş qərara münasibət bildirib:
"Belə bir qərarın qəbul olunması ilk növbədə İran faktoru ilə
bağlıdır. Ona görə ki, son proseslərlə bağlı Yəməndə baş vermiş
hadisələrin hamısı əslində ərəb ölkələrinin İran problemini müəyyən
mənada gündəmə gətirməsinə səbəb oldu. Çünki Avropa ölkələrilə İran
arasındakı buzların əriməsi, eyni zamanda, İranla ABŞ-ın müəyyən
razılığa gəlməsi, Rusiya ilə münasibətlər, Ukraynada baş verən
hadisələr, Avropa Rusiya münasibətləri və Avropanın Rusiyadan
enerji cəhətdən asılı olması İranı son dərəcə qiymətli bir
tərəfdaşa çevirdi. Eyni zamanda, İraq və Suriyadakı son hadisələr
İranın xeyrinə cərəyan etdi. İŞİD xeyli geri çəkildi, Əsəd
hakimiyyətdə qaldı və bütün bu proseslərdə həm İraqın indiki
iqtidarı, həm də Əsədin İrana yaxın bir qüvvəyə çevrilməsi Tehranı
mövqeyi daha güclü bir fiqura çevirdi. Bununla da ərəb ölkələri
anladılar ki, İran Yəmənə də əl uzatmaqla artıq daha böyük bir
iqtidar istəyir. Belə bir məqamda ərəblərin vahid ordu yaratmaqla
bağlı addımı əslində gözlənilirdi. Amma burada başqa bir məqam
ortaya çıxır. 20-dən artıq ərəb ölkəsi var ikən, onlardan altısının
birləşməsi nə dərəcədə effekt verə bilər?
Bu addımın geniş bir perspektivə hesablandığını güman etmirəm.
Ərəb ölkələrinin geosiyasi hədəflərində prinsipial fərqlər var. Bu
ölkələrin daxilində gedən rəqabətin özü belə yaradılacaq ordunun
daha geniş strateji hədəflərə doğru irəliləməsinə mane olacaq. Bu
addım daha çox Yəmən böhranı üçün atılıb. Eyni zamanda, Yaxın
Şərqdə mövqeləri güclənən Türkiyəyə də bir göstərmədir. Bu 6 ərəb
ölkəsinin sayının çoxala bilməsi də şübhəli məsələdir".
Politoloq qəbul edilmiş qərarda ABŞ-ın da müəyyən bir rol
oynadığını qeyd edib.
"Bu gün İranla ABŞ müəyyən mənada nüvə danışıqları ilə bağlı
ortaq bir razılığa gəliblər. Artıq İran Avropa üçün çox qiymətli
tərəfdaşa çevrilib. Lakin Qərb anlayır ki, sonrakı mərhələlərdə
İran qiymətli tərəfdaşa çevrilməklə yanaşı, Yaxın Şərqdə öz
mövqeyini də möhkəmlədəcək. Yaxın Şərqdə yeni bir qüvvənin
formalaşması isə Qərbin maraqlarına tamamilə ziddir. İndiki
şəraitdə müəyyən mənada uzlaşmalar gedir. Amma bu o demək deyil ki,
ABŞ İranla münaqişəsinə tamamilə son qoyacaq.
Hazırda ABŞ bu qərar vasitəsilə İranın mövqeyini ərəblərin
vasitəsilə zəiflətməyə çalışır. Başqa sözlə, Amerika İranı Seyid
Əhməd əli ilə tutmaq istəyir".