Ərdoğan və Davudoğlu
arasında ciddi fikir ayrılıqları ilə bağlı söhbətlərdən
sonra "Pelikan
dosyası" adı ilə gündəmə gələn və narazılıqları açıq şəkildə ortaya
qoyan yazıda ilk dəfə idi ki, baş nazir və tərəfdarları açıq
şəkildə hədəfə alınırdı. Elə həmin günün axşam saatlarında
Davudoğlu tərəfdarlarından əks-həmlə gəldi.
Bu sözləri Axar.az-a açıqlamasında analitik Vüqar Zifəroğlu
deyib. Onun sözlərinə görə, Davudoğlunun istefasına səbəb olacaq
məqamlar AKP daxilində gələcəkdə fikir ayrılıqlarının dərinləşməsi
ilə bağlıdır:
"2014-cü il avqustun 14-də Ərdoğanın baş nazirlikdən
prezidentliyə keçməsinin və yerinə Davudoğlunu gətirməsinin ardınca
hər kəs onun AKP liderinin tam idarəsi altında olacağına inanırdı.
Lakin zaman bunun əksini göstərdi. Kəşfiyyat rəhbəri Hakan Fidanın
deputatlığa namizədliyi, "Şəffaflıq dosyası", koalisiya hökumətinə
münasibət, eləcə də partiyada kadrların yerləşdirilməsi, bir sıra
qanunların qəbulu, həbs edilən terror dəstəkçisi "professorların"
və jurnalistlərin qiyabi mühakiməsi, bölücü kürd liderlərlə
görüşlərə başlanması, müstəqil bir Mərkəz Bankı rəhbərinin təyin
edilməsi, Avropa Birliyinə getdikcə daha artıq inteqrasiya və s.
bütün bu məqamlar partiyanın daxilinə də sirayət etdi".
Analitikin sözlərinə görə, Davudoğlunun istefası keçid dövründə
olan Türkiyə üçün son dərəcə həssas bir məqamdır:
"Aprelin 29-da partiyanın Mərkəzi İdarə Heyətində vilayət və
rayon təşkilatları rəhbərlərini təyin etmə hüququnun sədrdən
alınaraq MİH-ə həvalə olunması baş naziri narahat etməyə bilməzdi
və o özü üçün Ərdoğanın da mövqeyini dəqiqləşdirmək istəyirdi. Məhz
Ərdoğan- Davudoğlu görüşündən sonra ikincinin 22 mayda keçiriləcək
konqres toplantısında namizədliyini verməyəcəyini açıqlaması,
birincinin onun xeyrinə qərar çıxarmaması ilə barışması demək idi.
Əslində, problemi prezidentin həll edəcəyinə dair baş nazirin ümidi
var idi. Bəlkə də məhz buna görə o, görüşə istefa məktubu ilə
getmədi. Görüş zamanı da alınan ortaq qərar o oldu ki, istefaya
gedilməsin, konqres çağırılsın və vəzifə təhvil verilsin. Burada
başlıca diqqət çəkən məqam budur ki, Davudoğlu bununla razılaşdı və
əslində, qarşılıq verməkdən imtina edərək partiyadaxili
qarşıdurmaya getməyəcəyini də nümayiş etdirmiş oldu".
V.Zifəroğlu qeyd edib ki, prezident üsul-idarəsinə keçidlə
əlaqədar prezident-baş nazir modelində dəyişiklik önəmli
faktordur:
"Davudoğlundan sonra baş nazir vəzifəsinə gələcək adla prezident
münasibətlərində yeni model ortaya qoyulacaq. Bu, daha çox rəsmi
xarakter daşıyacaq və prezidentin arxasında yer alacaq bir vəzifə
kimi xarakterizə olunacaq. AKP "başqanlıq sistemi"nə keçid
hədəfindən vaz keçməyib və ən azı 367 millət vəkili qazanmaq,
konstitusiyanı referenduma getmədən də dəyişdirmək üçün güc sərf
etməkdədir. MHP-də baş verən son hadisələr və qurultay məsələsi,
əslində, milliyyətçilərin sağ düşərgədə revanş niyyətinin
ciddiliyinin göstəricisidir. MHP yaxın gələcəkdə yola artıq Baxçalı
ilə davam etməyə bilər. Yəni siyasi meydanda tamam yeni və son
dərəcə ciddi bir partiya görə bilərik. Bu isə AKP-nin son 10 ildə
MHP-dən özünə çəkmiş olduğu elektoratı geri qaytarması deməkdir.
Məhz bu səbəbdən AKP-yə yeni partiya başqanı və baş nazir lazım ola
bilər. Bu yeni başqanın daha texnokrat və çevik olması vacib
şərtdir".