Türk fraksiyası gələcəkdə məhz etnik kimliyimiz üzərində
təsirə malik bir milli siyasi elitanın formalaşması üçün zəmin
rolunu oynaya bilər.
Bu sözləri Axar.az-a açıqlamasında analitik Vüqar Zifəroğlu
deyib. O, İran parlamentində Türk fraksiyasının yaradılmasını
müsbət qiymətləndirib:
"60-dan çox millət vəkilinin təmsil olunduğu fraksiyaya "türk"
etnik-kimliyini ifadə edən sözün əlavə edilməsinin özü də ciddi
məqamdır. 90 ildir ki, İranda türk kimliyi inkar edilir və bunun
əvəzinə qondarma "azəri" sözündən istifadə edilir. Türk
fraksiyasında həm islahatçı, həm də mühafizəkar qanadın
təmsilçilərinin yer alması təqdirəlayiqdir. Bu göstərir ki,
fraksiyada milli kimlik üzərində vurğu var. Lakin mən deməzdim ki,
bu gün İranda bir türk açılımı var. Çünki açılım daha çox siyasi
sistemin hər hansı bir etnik azlığa münasibətində qəbul etdiyi
siyasi qərarlarla ifadə edilir. Azərbaycan türkləri İranda azlıq
deyillər, onların sayı 40 milyondan artıqdır. İqtidar, mühafizəkar
və islahatçı qanadda kifayət qədər nüfuzlu türklər var və onlar
dövlət idarəçiliyində aparıcı şəxslərdir. İranda problem sistemin
özü ilə bağlıdır. Fraksiyasının yaranması gələcəkdə məhz etnik
kimliyimiz üzərində təsirə malik bir milli siyasi elitanın
formalaşması üçün zəmin rolunu oynaya bilər. Hətta İranın daxilində
gedən son siyasi prosesləri müşahidə etdiyimizdə bu siyasi elitanın
formalaşmasının ilkin işartıları indidən görünməkdədir".
Analitikin sözlərinə görə, İran Konstitusiyasının 15 və 19-cu
maddələrinin praktikada tətbiqi isə türklərin öz milli-mədəni
hüquqlarından tam şəkildə istifadə etmələri üçün yaşıl işıq yandıra
bilər:
"Qərblə münasibətlərdə yeni dönəmin başlaması, daxildə müəyyən
yumuşalmalar, eləcə də milli kimlik məsələlərinin qabarıq şəkildə
önə çıxması sistemi müəyyən adekvat addımlar atmağa vadar
edir".
Qeyd edək ki, İran parlamentində Türk fraksiyası yaradılıb.
Azərbaycan əraziləri ilə yanaşı, digər bölgələrdən, o cümlədən
İsfahan, Tehran kimi şəhərlərdən də türk əsilli deputatlar
parlamentdə yer alır. 290 yerlik İran parlamentində 100 nəfərlik
Türk fraksiyası 35 faizlik səs deməkdir.
1979-cu il İran İslam İnqilabından sonra ölkədə bütün etnik
qrupların haqları konstitusiya ilə tanınsa da, Azərbaycan
türklərinin milli-mədəni haqları ilə bağlı problemlər hələ də
qalmaqdadır.