Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatlara ilk səhifədən sonrakı bütün səhifələri boş vərəqlərdən ibarət olan erməni tarixinə dair "qədim kitablar"ın nümayiş etdirilməsi barədə paylaşımım qonşularımız arasında da maraq doğurdu.

Axar.az xəbər verir ki, bunu Azərbaycanın keçmiş xarici işlər naziri Tofiq Zülfüqarov deyib.

“Cavab sadədir: Sovet dövründən ötən ilə qədər Ermənistan məktəblərində "Ermənistan tarixi" fənni tədris olunmurdu.

Niyəsi sizə maraqlıdır?

Bu da süni intellektin cavabı.

Sovet dövründə həqiqətən də Ermənistan SSR-in məktəblərində bu mövzu “Erməni xalqının tarixi” adlanırdı. Bu ad təsadüfi deyildi və bir neçə vacib səbəbə əsaslanırdı:

Coğrafi sərhədlərdəki fərq: "Ermənistan" anlayışı əsrlər boyu öz sərhədlərini dəyişmişdir. Tarixi Ermənistan (Erməni yaylası) Sovet Ermənistanından (indiki Ermənistan Respublikası) xeyli geniş bir ərazini əhatə edirdi. Kurs çərçivəsində təkcə Ermənistan SSR-in hüdudlarından kənarda - Qərbi Ermənistanda (Kilikiya), İranda və Bizansda, eləcə də geniş erməni diasporu (Spyurk) icmalarında baş vermiş hadisələr əhatə olunurdu”.

Davamlı dövlətçiliyin olmaması: Əsrlər boyu ermənilərin vahid suveren dövləti olmayıb və onlar müxtəlif imperiyaların (Roma, İran, Osmanlı, Rusiya) hakimiyyəti altında yaşayıblar. "Erməni xalqının tarixi" anlayışı, hər hansı bir dövrdə dövlətin mövcud olub-olmamasından asılı olmayaraq, etnik qrupun özünün - mədəniyyəti, dili və dini ilə birlikdə - davamlı inkişaf yolunu izləməyə imkan vermişdir.

Sovet ideoloji doktrinası: SSRİ respublikaların tarixinin öyrənilməsində geosiyasi ərazi iddiaları əsasında deyil, konkret xalqların inkişafı və onların sinfi mübarizəsi prizmasından yanaşmanı – "internasionalçı" yanaşmanı təşviq edirdi. Bu yanaşma xalqın, zəhmətkeş kütlələrin və etnik qrupun tarixinə xüsusi vurğu edirdi.

Ermənistanın baş naziri təhsil islahatlarını müzakirə edərkən bu adlar arasındakı konseptual fərqi aydın şəkildə ifadə etmişdir: "Ermənistan tarixi” dövlətin mövcudluğu və inkişafı tarixidir — bura dövlətin mövcud olmadığı dövrlər də daxildir; “Erməni xalqının tarixi” isə xalqın tarixidir və dövlətin mövcud olduğu dövrləri əhatə edir". 2024-cü ildə Ermənistan hökuməti təhsilin diqqətini dövlətçilik institutuna yönəltmək məqsədilə məktəb fənni olan "Ermənistan tarixi"nin adını rəsmən dəyişdirmək barədə qərar qəbul etmişdir”, - Zülfüqarov bildirib.