Azərbaycan qanunvericiliyində birbaşa "13-cü və ya 14-cü maaş" adlanan məcburi ödəniş növü mövcud olmasa da, bəzi sahələrdə qanunvericilik və ya normativ-hüquqi aktlar səviyyəsində işçilərə ilin yekunlarına görə məcburi xarakter daşıyan əlavə ödənişlərin, mükafatların və ya illik müavinətlərin verilməsi təsbit edilib.

Axar.az xəbər verir ki, bu barədə “Yenisabah”ın hazırladığı yazıda qeyd olunub.

Bu cür ödənişlərin tətbiqi tamamilə daxili qaydalardan, əmək müqavilələrindən və müəssisənin maliyyə imkanlarından asılıdır.

Neft-qaz sektoru və iri hasilat müəssisələri

Ölkənin əsas gəlir mənbəyi olan neft-qaz sektorunda (məsələn, SOCAR və onun struktur bölmələrində, eləcə də beynəlxalq enerji şirkətlərində) bağlanan kollektiv müqavilələr hüquqi qüvvəyə malik normativ sənədlərdir. Həmin kollektiv müqavilələrdə işçilərə hər ilin sonunda (və ya müvafiq bayramlarda) müəyyən miqdarda illik mükafatın, "13-cü maaş"ın və ya maddi yardımların ödənilməsi məcburi öhdəlik kimi göstərilir. Əgər bu müqavilə imzalanıbsa, işəgötürən həmin vəsaiti ödəməyə borcludur.

Bank və maliyyə sektoru

Bəzi kommersiya banklarının daxili nizamnamələrində, işə qəbul müqavilələrində və ya daxili bonus siyasətlərində bankın illik maliyyə hesabatları müsbət çıxacağı təqdirdə işçilərə sabit bir və ya iki aylıq maaş həcmində illik bonusların (KPI və ya 13/14-cü maaş kimi) ödənilməsi şərti qoyulur. İşçi ilə bağlanan fərdi əmək müqaviləsində bu bənd əksini tapıbsa, bu, artıq tərəflər üçün hüquqi məcburiyyət kəsb edir.

Dövlət qulluğunun xüsusi növləri və hüquq-mühafizə orqanları

Büdcədən maliyyələşən adi dövlət qurumlarında ilin sonu mükafatları qənaət edilmiş vəsaitdən asılı olsa da, bəzi xüsusi xidmət sahələrində və hərbi qulluqçular üçün qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada il ərzində əlavə maddi yardımlar, bayram ödənişləri və ya illik yekun mükafatları verilir. Lakin bunlar rəsmi olaraq "13-cü maaş" adlandırılmır, xüsusi qanunlarla tənzimlənən stimullaşdırıcı ödənişlər kateqoriyasına daxildir.

Xarici investisiyalı beynəlxalq şirkətlər və nümayəndəliklər

Azərbaycanda fəaliyyət göstərən bəzi beynəlxalq korporasiyalar və şirkətlər qlobal daxili siyasətlərinə uyğun olaraq yerli qanunvericiliyə zidd olmayaraq bütün işçilərinə ilin sonunda "13-cü ay" əməkhaqqı ödənişini standart korporativ paket kimi tətbiq edirlər. Bu, həmin müəssisələr üçün daxili qayda ilə məcburi prosedura çevrilir.