Son illər qəbul imtahanları ətrafında müşahidə olunan mənzərə düşündürücüdür: repetitorluğa maraq sürətlə artır, ailələr övladlarını əlavə hazırlıqlara yönəldir, şagirdlər isə imtahanların çətinlik səviyyəsindən narazılıq edir. Bu tendensiya istər-istəməz bir sual doğurur – məktəbdə verilən təhsil ali məktəbə qəbul üçün kifayət edirmi?

Sözügedən mövzu ilə bağlı Azərbaycan Gənc Alim, Doktorant və Magistrlər Cəmiyyətinin sədri, fəlsəfə doktoru İlqar Orucov Axar.az-a açıqlamasında bildirib ki, Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) sualların dərsliklər əsasında tərtib edildiyini bildirsə də, praktik yanaşmada fərqlər mövcuddur.

“Dərsliklərdə mövzular daha çox akademik və təsviri formada təqdim olunur. DİM sualları isə məntiqi təhlil və kompleks analiz tələb edir. Uyğunsuzluq deyiləndə məhz bu yanaşma fərqi nəzərdə tutulur. Məktəb müəllimləri proqramı keçsələr də, DİM-in tələb etdiyi spesifik test texnikalarını öyrətmək üçün hər zaman kifayət qədər vaxta və resursa malik olmurlar. Bu isə şagirdləri əlavə hazırlığa yönəldir”, - o bildirib.

Ekspert vurğulayıb ki, imtahanların çətinlik səviyyəsi repetitorluğa marağı artırır:

“İmtahanların çətinlik dərəcəsi artdıqca və rəqabət gücləndikcə, ailələr alternativ təhsilə üz tutur. Şagirdlərdə belə bir təsəvvür formalaşır ki, yalnız məktəb proqramı ilə yüksək nəticə toplamaq mümkün deyil.

Problemin kökü təkcə sualların çətinliyində deyil, məktəbin verdiyi təhsillə imtahanın tələbləri arasındakı funksional uçurumdadır. Azərbaycan Respublikasının Elm və Təhsil Nazirliyi ilə DİM arasında koordinasiya daha effektiv qurulmalıdır. Nazirlik imtahan suallarını hazırlamır, o, dövlətin təhsil siyasətini həyata keçirir. Ölçməni isə DİM aparır. Burada məqsəd bir-birini ittiham etmək yox, məktəblər və imtahan standartlarını sinxronlaşdırmaqdır. Mövcud sistem daha çox imtahan mərkəzlidir, halbuki dünya təcrübəsi şagird mərkəzli və bacarıq əsaslı modelə keçir. 11-ci siniflərdə təmayülləşmə daha keyfiyyətli tətbiq olunmalı, şagirdlərin akademik göstəriciləri və məktəbdənkənar fəaliyyətləri də qəbul prosesində nəzərə alınmalıdır”.

Məqalə Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin (MEDİA) maliyyə dəstəyi ilə “Elmi-kütləvi, mədəni-maarif, təhsil proqramlarının hazırlanması" istiqaməti üzrə hazırlanıb.