Ukrayna ətrafında yaranmış gərgin vəziyyət, bundan sonra Rusiyanın Krımı işğal etməsi bölgədə qarşıdurma vəziyyətini artan xətt üzrə inkişaf etdirməkdədir.

Amma iki ölkə arasında yaranmış durum təkcə Ukrayna və Rusiya arasında olan gərginlik deyil, bu əslində, Qərblə Rusiya arasında kimin keçmiş postsovet məkanında söz sahibi olacağı uğrunda mübarizədir.

İndi artıq Krım məsələsi də sanki bir az arxa plana keçib. Ukraynanın şərq əyalətlərinin işğal olunması gündəmdədir. Donetskidə və Xarkovda mitinqlər olub və yerli əhali dövlət idarələrinə hücum edərək onları daşqalaq edib. Seperatçılar tələb edib ki, bu əyalətlər də Krım kimi Rusiyaya birləşdirilsin.

Doğurdanmı, Rusiya Şərqi Ukraynanı da işğal edəcək?

Əslində, Krımdan sonra başı bəlaya girmiş Rusiya şərqi Ukrayna ətrafında gərginlik yaradaraq bununla Qərbi şantaj etməyə çalışdı. Daha sonra Rusiyanın Xarici İşlər naziri S.Lavrovla ABŞ-ın Dövlət katibi Con Kerri arasında görüş baş tutdu və Rusiya öz qoşunlarını Şərqi Ukraynadan geri çəkdi. Şərqi Ukraynada gərginlik yaradıb sonra da qoşunlarını ordan geri çəkməklə Qərbə "mən buraları sizə güşəstə etdimsə, siz də Krımı mənə güzəştə gedin" mesajını verməyə çalışan Rusiya bununla Krımla bağlı yaranan gərginliyin səngiyəcəyini zənn etdi.

Amma bunun ardından Obama Səudiyyə Ərəbistanının kralı ilə görüşdü və Rusiya şantajla əldə etmək istəyindən bir nəticə hasil olmadığını gördükdən sonra yenidən şərqi Ukrayna məsələsini gündəmə gətirdi.

İndi də Donetski və Xarkovda başlayan separatçı hərəkətlər bu şantaj ssenarisinin tərkib hissəsidir. Məsqəd heç də Krım kimi şərqi Ukraynanın işğal olunmasından getmir.

Qərb də, əslində, bu vəziyyətdən istifadə edib sanki şərqi Ukraynanı Rusiyanın qəzəbindən xilas edibmiş kimi qalib rolunu oynaya bilərdi. Amma Qərb Ukraynanı Rusiyadan qorumaqla həm də bütün postsovet məkanında Rusiyanın söz sahibliyinə zərbə vuracağını bildiyindən Krımdakı uğursuluğu cavabsız buraxmaq istəmir.

Bir sözlə, Rusiya ilə Qərb arasında əsəb müharibəsi gedir.

Amma hər şeyə rəğmən, Rusiyanın indiyə qədər tutduğu mövqe, hətta lazım gələndə öz vətəndaşını belə qurban verib hikkə ilə xarici siyasət yürütdüyünü unutmaq lazım deyil. Yəni bütün bu deyilənlərdən sonra Rusiyanın şərqi Ukraynanı işğal etməsini də gözləmək mümkündür.

Bu halda da artıq NATO-nun Ukraynaya girməsi qaçılmaz olacaq.

Azərbaycana gəlincə…

İndiki vəziyyətdə Azərbaycanın tutduğu mövqe təbii ki, həm Rusiya, həm də Qəbr üçün çox əhəmiyyətlidir. Avropanın enerji təminatı ancaq bu ölkə üzərindən mümkündür. Son dövrlər Azərbaycana Türkiyə, Rusiya və ABŞ-dan gələn qonaqların nə məqsədlə gəldiyini anlamaq o qədər də çətin deyil.

İllərdir oynaq siyasət yürüdən Azərbaycan indi öz mövqeyini tam olaraq bəlli edib. Bu, rəsmi Bakını çətin duruma qoysa da, hər halda bu dəfə qəti söz deməkdən yayınmaq mümkün olmayacaq.

Rusiyanın Azərbaycanı cəzalandırması haqqında deyilənlərə gəlincə, bu, indiki halda mümkün deyil, çünki Rusiyanın başı Krım ətrafında yaranmış problemə qarışıb. Amma Rusiya necə deyərlər, bu iki daşın arasında belə Azərbaycana müəyəyn problemlər yaratmaq üçün bir vaxtlar etdiyi kimi, Ermənistana silah verə, Qarabağ ətrafında vəziyyəti gərinləşdirə bilər. Amma Qarabağda müharibənin yenidən alovlanmasından söz gedə bilməz.

Ən başlıcasısa Rusiya Azərbaycanın şimal bölgəsində ciddi problemlərin yaranmasına yol aça bilər.