Qardaş qırğınından üzü bəri qıran qıranındı. "Bismillah"
– deyib atasını bıçaqla doğrayan kim, "Ana haqqı – Tanrı haqqı" –
deyibən anasını güllələyən kim, sevgilisinin qoynunu bu dünyadakı
cənnət hesab edib yortaraq cəhənnəmə vasil edən kim.
O qızı deyirəm, ömrünün intibah dövründə – 17 yaşında öz canına
qəsd edən qızı. Hə, düz oxudunuz, məhz öz canına qəsd edən. Öz
ölümündə özünün də günahı var, hərçənd, bu onun ölümünə tərəf
olmağımıza haqq vermir.
Aytacı yetirən mühit, onu tərbiyə edən ana özündən əvvəl
günahkardı bu ölümdə. Demirəm, "sevən yaşı deyildi-filan". Xeyr,
həm oxuyan, həm sevən yaşı idi, amma onun yeniyetməlik dövrünü
bitirib gənclik illərinə qədəm qoyduğu ilk il idi – adamı ölümə
sürükləyən il. Hisslərə çox meydan vermək olmazdı. 17 yaş uşaq yaşı
deyil, sağlam qərar verə bilən yaşda idi. Bu yaşda həyata baxışlar,
intim münasibət və şəxsi özünütəsdiq inkişaf edir, gəncin
psixoseksual inkişafında xüsusi dəyişiklik baş verir. Görünür, ölən
və öldürülən gəncləri əhatə edən ailə, mühit onların psixoloji və
sosial yetkinliyi üçün müvafiq şəraiti yaratmayıb. Sağlam olmayan
mühitdə, xəstə təfəkkürlü ailədə böyüyən uşaq sabah ya kimisə
yortacaq, ya da normal düşünə bilməyib yortan tərəflə münasibətdə
olacaq.
Qızcığazın ölümü xoş olmayan bir hadisəni yadıma saldı. Elə
Aytac yaşda idim. Bir boynuyoğun, ağlıincə oğlan sevirdi məni. Adı
Sənan idi, amma siz bunu "öküz" kimi də oxuya bilərsiniz. Polis
idi. Mənə görə Sumqayıt–Tərtər yolunun neçə addım olduğunu
əzbərləmişdi artıq. Hətta bir dəfə də nənəsinin ölümünü bəhanə edib
gəlmişdi məni görməyə. Bunu özü "irişə-irişə" belə etiraf edirdi:
"Nənəm ölüb, amma mənim nənə vecimə deyil, bunu bəhanə edib səni
görməyə gəlmişəm". Sözünüzün arasında bıçaqlayanınız yox, sevəniniz
dursun, mən bu "vorovskoy qaqaş"dan ilan vuran ala çatıdan qorxan
kimi qorxurdum.
Bir dəfə hazırlıqdan gəlirdim, bu kəl də məni qarabaqara
izləyirmiş. Bizim rayondakı küçə də qismən sakit küçədi. Qəflətən
maşını yanımda saxladı, düşüb bir kağız parçası uzatdı mənə. Kəl
olmağına baxmayın a, yaman romantik kəl imiş, mobil telefonumun
nömrəsini bilə-bilə (bunu sonralar öyrəndim) mənə məktub yazıbmış.
Təsəvvür edin, evə çatmağıma 10 addım qalmış yaman yerdə
axşamlamışdım. Bizim ev tərəfdə dayanmışdı, qorxumdan gəlib
yanından keçib evimizə gedə bilmirdim. Bəlkə də orada əlisilahlı
bir erməni olsa, daha rahat keçərdim yolu.
– Bu məktubu sənə yazmışam, al.
– İstəmirəm!
– Niyə? Qorxursan məndən?
– .....
– Zəhlən gedir məndən?
– Hə!
– Bu məktubu al, gedirəm.
– Rədd ol! İndi qışqıracam, atam gələcək.
Sonra məktubunu da götürüb çıxıb getdi.
Deyirdi, "şəklini mamamgilə göstərmişəm, sən özünü öldürməklə
deyil, ya mənimsən, ya qəhvəyi torpağın". Mənim də arzularımın Bakı
Dövlət vaxtı bu "vorovskoy" qardaş canıma malyariya kəsilmişdi.
Hətta bir dəfə mənim üstümdə keçən yazımda haqqında danışdığım Əli
ilə Üçüncü Dünya müharibəsinə də çıxmışdı. "O qız mənlikdi, qaqaş"
tiplərindən idi də.
Sənandan canımı necə qurtardığımı yazmayacağam, uzun məsələdir.
Nə başınızı ağrıdım, demək istəyirəm ki, Aytac ölən yaşda idim. Mən
də ağılsızcasına bu cür "gönüqalın, meyxanasifət gədə"yə "hə" deyib
qətlimə fərman verə bilərdim. Mənim də sonum Aytac kimi ola
bilərdi.
Görəsən, o məktubda nə yazılmışdı? Bəlkə də, qətl planı
imiş...