BRİTANİYA QOLODOMORU
"Aclıq təkcə üçüncü dünya ölkələrinin problem
deyil".
Bu sözlər böyük imperiya keçmişinə malik Britaniyanın ərzaq
banklarının qarşısında asılmış fəaliyyət devizidir. Dünyanın əsas
siyasi mərkəzlərindən biri olan ingilis dövləti İkinci Cahan
Savaşından sonra yaşanan sosial böhranı tez bir zamanda öz
dominionları hesabına aradan qaldırmasına baxmayaraq, onun 21-ci
əsrdə də yoxsulluq şəratində yaşayan xeyli əhali kütləsi var.
Bu gün Qərb mediasında 27 anqlikan yepiskopunun Baş nazir Devid
Kemeron əleyhinə protest müraciəti yayımlanıb. Hökumətin hər zaman
yaxından ilgi göstərdiyi din xadimlərinin kəskin narazılığına səbəb
kasıblıq, onun nəticəsində yaranan natamam qidalanma və aclığın
doğurduğu ölüm hallarının artmasıdır. İnanclı insanlar ölkədəki
vəziyyəti "milli böhran" kimi xarakterizə etmişlər. Son illərin
büdcə ixtisarları fonunda çəkilmiş kəmərlər artıq "yol verilən
həddi" keçmişdir.
Yepiskoplar Kemeronu sosial xidmət sistemini deqradasiyaya
uğratmaqda və əhalinin çəkili bir hissəsini həyatın sərt
imtahanları ilə üz-üzə qoymaqda ittiham edirlər. Müxtəlif xeyriyyə
təşkilatlarından və ərzaq yardımı üzrə mərkəzlərdən gündəlik
qidalanma üçün kömək istəyənlərin sayı yarım milyondan çox olub.
Aydınlıq üçün qeyd edək ki, əslində, hamının başa düşdüyü küçə və
meydanlarda sədəqə diləməyin daha sivil forması olan ərzaq bankları
könüllü ianələr və vətəndaşların natural şəklindəki
bağışlamalarından formalaşır. Razılaşaq ki, daha humanist bir
ehtiyac qarşılama institutunu yaratmaq hələ ki, insanlığın ağlına
gəlməyib.
Belə mənzərəni çəkib göstərmək Hitler Almaniyasında, yaxud elə
postmüharibə illərində ağır məşəqqətlərdən keçən Sovet adamlarının
məhdud qidalanma və talonla idarəçilik dönəmini xatırladır. Fərq
yalnız ondadır ki, birincilərdə tiraniya və diktatura hakimiyyətdə
idi, bugünkü ingilis aləmində isə səalhiyyət mücrüsü demokratların
əlindədir.
Dili dualı din adamlarının məktubunda daha sonra deyilir: 5.500
halda insanların məhz yetərsiz qidalanmaya görə hospital yardıma
ehtiyacı olub, 20 faizdən artıq qadın məcburi qaydada özünü şüurlu
dietaya məruz qoyub ki, övladları korluq çəkməsinlər. İnkişaf etmiş
bir ölkə üçün bunlar yolverilməz haldır! Düz söz kəsici bıçaq
kimidir. Faktlar həmişə amansız olur.
Britaniyanın iqtisadi tənəzzülündən danışmaq yersiz olsa da,
təbəqələşmənin ən yüksək sosial nümunəsini ortaya qoyan bir
dövlətdə son illərin böhranı əhalinin müxtəlif qrupları arasındakı
bərabərsizliyi daha da dərinləşdirib. Ölkənin xarici borcu
Amerikadan sonrakı yeri tutaraq rekord həddə - 10 trilyon dollara
çatıb ki, bu da ÜDM-i 450 faiz üstələyir. Büdcə kəsirinin kəskin
artması, konkret desək, 42 milyard dollarlıq qara deşik halında
təkcə bank sektoru ilə bağlı bir çox proqramlar icra olunmadığı
üçün 120 mindən artıq iş yeri ixtisar olunub və mənfi tendensiya
davam etməkdədir. Ölkə maliyyə mərkəzi funksiyasını itirib.
Bu gün kasıblıq həddində yaşayanların sayı 5 milyondan çoxdur və
onlar orta ümumölkə göstəricisindən az maaş alırlar ki, bu da təkcə
ənənəvi Şimali İrlandiya və Uels kimi kənarlarda deyil, eləcə də
paytaxt Londonda özünü qabarıq göstərir. Mərkəzdə kasıbların sayı
570 mindən çoxdur.
"Daily Mail" qəzeti aclıq və tibbi xidmətin əlçatmazlığı fonunda
1200-dən artıq pasientin öldüyünü xəbər verir. Belədə ailə
institutu da böyük zərbə almadan keçinə bilməyib.
İstənilən azyaşlı xuliqan qanunları yaxşı bilərək valideynləri
əleyhinə Pavlik Morozçuluğa hazırdılar. Üzə dirənən və
himayəçələrini hüquq mühafizə orqanlarına verən yeniyetmələrın sayı
ölçüyəgəlməzdir. Yaşı 16-ya çatmış belə uşaqların ayıqlıq
göstəricisi onların dumanlı bir gələcəyə getdiklərindən xəbər
verir. Statistikaya görə, 27 faiz britaniyalı gündəlik qeyri-ayıq
vəziyyətə sahibdirsə, bu rəqəm almanlar üçün 12, italyanlar üçün
5-dir.
Erkən hamiləliklə bərabər, artan eynicinsli nikahlar isə əsil
klassik ailə modelini tədricən sıradan çıxarır. Parlamentin məcburi
qanunlaşma qərarından sonra Dini Qurumlar da Allah evində -
kilsələrdə rəsmi izdivac törənlərinə razılıq verirlər. Ölkə
əhalisinin tam yarısı bu mübahisəli məsələyə birmənalı müsbət cavab
veriblər. "Mavi Avropa" məfhumu publisistik-siyasi antitəbliğat
yarlığı olmadığını hər gün daha çox təsdiqləyir.
Əvəzində Britaniya min ən varlı şəxsin varidat göstəricisində
öncül yerləri tutur. Onların cəm halında birgə sərvətləri 600
milyard dollar yaxındır. "Sundy Times" yazır ki, onların içində ən
mötədili Kraliça 2-ci Yelizavetadır. Hərçənd digər mənbələr daha
yüksək rəqəmləri açıqlasalar da, ingilis nəşrinin iddiasına görə,
şahzadə yarım milyard dollara yaxın imkanla yalnız 262-ci yeri
tutur. Birincilər isə on milyard funt-sterlinqlik bir kapitalın
sahibidirlər.
Dövlətin rolunu azaldıb liberal iqtisadiyyat fəlsəfəsi ilə
yaşayan cəmiyyətlər Leninin proletar nəzəriyyəsindən qat-qat üstün
olsa da, heç bir quruluş aclığa son qoya bilmir. Ən yaxşı idarəetmə
isə həm qurdların tox olduğu, həm də quzuların razı qaldığı
cəmiyyətdir! Çünki dünyada ac adamdan böyük təhlükə yoxdur!
Mədələrin üsyanı bütün inqilablardan daha dəhşətli olur!