Axar.az "Çağdaş dünya şeiri" layihəsində Çili,
Lüksemburq və İrlandiya şairlərinin böyük maraq doğuran şeirlərini
gənc yazar, tərcüməçi Həmid Piriyevin tərcüməsində təqdim
edir.
Nikanor Parra
Çilili şair Nikanor Parra 1914-cü ildə anadan olub.
Çilinin Pablo Nerudadan sonra yetişdirdiyi ən istedadlı şairi kimi
tanınır. Bir çox mükafatlara layiq görülən Parra dəfələrlə Nobelə
namizəd göstərilib.
Mənim təkliflərim
Kədərliyəm
... yeməyə heç nə yoxdur
dünyanın vecinə də deyiləm
kasıblar da yox olmalıdır
ilbəil eyni şeydə israr edirəm
təklif edirəm ki, bağlarda və parklarda
kəpənəklərin yerinə xərçənglər gəzsin
məncə, belə daha yaxşı olar –
kasıblar olmayan dünya təsəvvür edirsinizmi?
təklif edirəm ki, hamımız katolik olaq
ya da kommunist və ya başqa nə desəniz
sadəcə, bir sözü başqasıyla əvəz etmək lazımdır
suları təmizləməyi təklif edirəm
kasıblar cəmiyyətinin
mənə verdiyi hakimiyyətə əsaslanaraq
Papanın bığ saxlamasını təklif edirəm
indicə acından huşum gedəcək
təklif edirəm ki, mənə sendviç versinlər
bir də təklif edirəm ki,
günəş günbatandan çıxsın
Dəlilər
Lindon Conson dəlidir
Nikita Xuruşşov dəlidir
Mao Dze Dun dəlidir
Franko dəlidir
De Qol dəlidir
Papa İoann XXIII dəlidir
Erenburq dəlidir
Buddist rahiblər dəlidir
Hətta Fidel də dəlidir
3
Alo-alo
danışır İona peyğəmbər
deyilənlər uydurmadır
"Min bir gecə" nağılları kimi
məni heç bir balina udmayıb
və mən anamdan başqa
heç kimin bətnində olmamışam
üç gün, üç gecə
dəniz nəhənginin qarnında qalmaq?
Heç Məsih də ordan salamat çıxa bilməzdi!
məni dəng eləməyin
alilərin qərarına etiraz etməyəcəyəm
həmçinin moizə də oxumayacağam
4
Bilirsiniz, təəccüblənməyin mənə eyni anda
iki müxtəlif şəhərdə rast gəlsəniz
həm Kreml kilsəsində xidmət edən yerdə,
həm də Nyu Yorkda hot-doq yeyəndə
hər iki halda bu mənəm
qoy bu absurd olsun, amma bu mənəm...
5
Gün kimi aydındır ki,
ABŞ-a gəlməməliydim
– bu təkərlə daranmaq kimidir –
əlbəttə, elə eyni səbəbə görə
bütün münasibətləri kəsmək lazım idi Fransayla,
Peruyla, Boliviyayla, Lüksemburqla
Çilidən getməməliydim,
amma bunun kimə nə xeyri?
Ann Liyxi
Ann Liyxi İrlandiyada ən çox oxunan qadın şairlərdəndir.
İrlandiyanın paytaxtı Dublində yaşayır.
Doğma şəhərciyi ziyarət edərkən
Mağazada cavan simalar görürəm –
əvvəllər heç görməmişdim.
Adlarını da bilmirəm, amma onların buxaqlarından,
gözlərindən, bilirəm ki, onların da anaları,
xalaları var, eynən mənimkilər kimi.
Bunun yaxşı olduğunu bilirəm,
nəslimi, qanımı və
bütün bunlar arasındakı yerimi bildiyim kimi.
Bilinməyən yüksəkliklər
Heç vaxt telefon nömrələrini xatırlaya bilmirəm,
o ki qaldı telefon kodlarını.
Amma həmişə bilirəm, doğum günləri haçandır,
bir vaxt mənə əziz olan adamların.
Nadirən açıqcalar göndərirəm, ünvanları
bilsəm də...
və mən daha bilmək istəmirəm,
unutmaq istədiklərimin ünvanını,
amma xatırlayıram.
Aniz Kols
Aniz Kols Lüksemburq ədəbiyyatının yetirdiyi ən parlaq
şairlərdən biridir.
sənə şeir yazılmış kağız verirəm
bir stəkan su verirmiş kimi
o susuzluğu yatırtmır
o, göldür
və sən onda batacaqsan
* * *
sən batdın
yaddaşımın dərinliyində
artıq səni tanıya bilmirəm
bədənin də quruyub
gözlərimdən axan duzlu suyun altında
* * *
anama oxşamağa başlamışam
amma o da başqalaşıb yaddaşımda
o, keçmişimdir
gələcəyim ümidlərimin nəğməsidir,
ümidsiz ümidlərimin