Adətən insanlar həyatda hər şeyin yolunda getməsi, daha yaxşı yaşaya bilmək üçün çabalayırlar. "Daha yaxşı yaşamaq" birinin düşüncəsinə görə bir başqa, digərinə görəsə ondan fərqli ola bilir. Biri üçün yaxşı yaşamaq dinclik içində olmaqdır, digəri üçün çoxlu varidata sahiblənmək...

Bəzən baxırsan ki, kimsə doğru yaşamır, kimsə də doğrunun necə olduğunu anlayıb tam ortaya qoya bilmir, nəticədə hər kəs hansısa şəkildə bunun əzabını çəkir.

Bəlkə bu ondandır ki, dünya yaşamaq, daha doğrusu, xoşbəxt, dinc olmaq üçün münasib yer deyil. Ən azından inansaq ki, biz bura göndərilmişik, cəzalandırılaraq endirilmişik, özü də fitnəsinə uyub günaha batdığımız şeytanla birgə, onda məsələ qəlizləşir.

Məsələyə bu yöndən baxsaq, onda demək ki, biz xoşbəxt, hüzurlu olmaq üçün lazım olan yerdə deyilik.

Əgər belədirsə, yanlış dünyada doğru yaşamaq olarmı?

Amma gəlin, dünyanı bir tərəfə qoyaq, bir anlığa təsəvvür edək ki, biz hər şeyə qadirik.

Deyilikmi? Məncə, qadirik, hər şeyə: ölməyə qadir olduğumuz kimi öldürməyə, düzəltməyə qadir olduğumuz kimi sındırmağa, danışmağa qadir olduğumuz kimi susmağa...

Dünyada müxtəlif insanlar olduğu kimi, müxtəlif xalqlar da var. Birinin səviyyəsi yüksəkdir, birininki yox... Biri az danışıb, çox iş görən xalqdır, digəri əksinə...

Biz...

Biz o xalqlardanıq ki, susmağa, haqqımızı başqalarına verməyə daha çox həvəsliyik, hətta bəlkə bu barədə bizim qədər səxavətli xalq yoxdur.

Biz daxilən kölə olmağa qadirik... – daxilən azad olmağa qadir olduğumuz kimi!

Amma biz nədənsə bu komplekslərdən azad olmaq haqqımızdan heç istifadə etmək istəmirik. Biz yanlış dünyanın yanlışlarından, qorxusundan, dəbdəbəsindən, harınlığından və nəhayət, özündən azad deyilik.

Əvəzində biz içimizdəki hökm etmək sevdasına köləyik. Özümüzə deyil, başqalarına hökm etmək hissinə köləyik. Bu da bizim azadlığımıza olan sevgimizi hökmranlıqla əvəz etməyimizdən doğur.

Birinə hökm etmək istəyən, bunu arzu edən azad ola bilməz, çünki onun içindəki hökm etmək hissi yanlış dünyanın bütün pisliklərini onun qəlbinə dolduracaq.

Ancaq özünə hakim olan insan azad ola bilər.

Hamımızın içində balaca padşahlar yatır, ürəyimizdə hökm etməyə aşiqlik, hökmranlıq, zülmət hərisliyi var.

Biz yanlış dünyada yanlış yaşayırıq.

Amma düzgün də yaşamaq olar.

İçimizdəki hökm etmək iddiasını öldürüb özümüzə hakim olmaqla...

Özünə hakim oldunsa, demək ki, azadsan. Azadsansa, sən pislik edə bilməzsən. Kimsəni yaralamaqdan, qeybətdən, dedi-qodudan, qibtədən, pislik etməkdən və ən nəhayət, dünyadan azad olacaqsan.

Azad olmaq elə bir səviyyəyə çatmaqdır ki, insan o yerə çatanda bütün bu yanlışlıqları özünə rəva görmür.

Ruhunun keşikçisinə çevrilir...

Əxlaq və ləyaqət qapısında vicdanla keşik çəkir...

Demək ki, dünyanın yanlışlıqlarını bir kənara qoyub düzgün yaşamaq olar.