Bir filoloq dostum demişdi ki, dünyada 60-a yaxın orijinal nağıl süjeti var. Bundan sonra nağıl süjetlərinin təkrarlanması, müxtəlif xalqların folklorunda eyni süjetlərə təsadüf olunması mənə təəccüblü görünmədi.

Uşaqlıqda alışmışdıq ki, nağılların müəllifi olmur. Bu bizi bir az kədərləndirirdi də. Adam düşünürdü ki, necə ola bilər ki, belə gözəl hekayələr fikirləşəsən, amma altından imzanı qoymayasan...

Amma sonradan müəllifli nağıllar daxil oldu həyatımıza. Birincisi, bəlkə də "Ovçu Pirimin nağılları" və yaxud da "Qorxulu nağıllar" idi. Onları mən seçməmişdim. Təzəcə hərfləri öyrənmişdim ki, bu kitabları oxumağım üçün verdilər. Özü də elə-belə oxumayım, oxuyandan sonra atama danışım. Mən də belə edirdim. Oxuyur və atama danışırdım.

Bir az böyüyəndən sonra adamlar nağıl oxumurlar, hətta əllərində nağıl kitabı tutmağa utanırlar. Doğrusu, bunun səbəbini hələ də anlamıram... Nağıl oxumaqda pis nə var ki? Böyük fiziklər, professorlar kitablarında "Alisa"dan sitatlar gətirirdilər...

Mən də hələ nağıl oxumağı sevirəm. Bəzən fikirləşirəm ki, bəlkə mənim inkişafım ləngiyib? Bilmirəm. Amma çox istərdim ki, yaşadığım 20-30 il nağıl olaydı. Onda mən hamını bağışlardım, heç kimdən inciməzdim.

Bunu həm də ona görə istəyirəm ki, bütün nağıllar xoşbəxt sonluqla- "happy end"lə bitir... İstərdim ki, bu çətin, çox vaxt anlaşılmaz ölkədə elə mənim həyatım da xoşbəxt sonluqla bitsin...

Nə isə... Daha sonralar həyatıma nağıl yazan əcnəbi yazarlar daxil oldu. Onlardan ikisini xatırlayıram, hərçənd ki, onları da bütünlüklə oxumamışam. Bəli, biri Qrin, digəri isə Andersen idi.

Sonuncu bu cızma-qaranın yazılamsının səbəkarı oldu - bu həftə Andersenin doğum günüdür. Həm də Beynəlxalq Uşaq Kitabı günü...

Mən onlardan çox da bəhs etməyəcəm. Həm mənsiz də hamı onları tanıyır, həm də bizim səhifə qiraət səhifəsi deyil ki...

Məni sadəcə, nağıl fenomeni maraqlandırır. Necə olur ki, böyük adamlar kiçik uşaqlar kimi qalırlar? Necə olur ki, onlar belə süjetlər uydura bilirlər?..

Çox maraqlıdır. "Harri Potter..." həqiqətən də intellektual nağıldır. Adam lap məəttəl qalır ki, müəllif bu qədər şeyi necə uydura bilib?..

Amma mən Qrindən, Andersendən aldığım elektriki "Potter"dən ala bilmədim. "Potter..." mənə çox tutqun göründü, lap dumanlı Albionun daim çiskinli havası kimi...

Həm də yaşa dolandan sonra bilirsiniz, nə fikirləşirəm? Deyirlər ki, A.Tarkovski bir dəfə mələyi görübmüş. Amma indi düşünürəm ki, əslində, bu bir qədər qeyri-dəqiq söhbətdir. Mənə elə gəlir ki, mələklər heç vaxt böyümürlər, onlar həmişə uşaq qalırlar. Bu mənada bütün uşaqlar elə mələkdi.

İnsan böyüyəndə özünü dərk edir. Özünü dərk edən andan, özünü fərqləndirən andan onun ətrafla, təbiətlə harmoniyası pozulur, həmin andan o dönüb insan olur, bir daha mələk ola bilmir...

Bəlkə də bu da bir nağıldır... Amma bir detalı unutdum. Etiraf edirəm ki, Tarkovskinin filmlərində həmin harmoniyanın axtarışı vardı - qəribə vəhdət və bütövlük süzülürdü o filmlərdən...

Qayıdaq sözümüzün əvvəlinə - nağıllara. Bir məclisdə söhbət oldu. Bir nəfər ağzı sulana-sulana deyirdi ki, indi kompüter, internet əsridir, biz isə uşaqlara hələ də uçan xalçalardan danışırıq...

O vaxt mən söhbətə qoşulmadım, çünki kiminsə fikrini dəyişmək adətini çoxdan tərgitmişəm, indi buna lüzum görmürəm.

Amma burada pis nə var ki? Uçan xalçaların nəyi pisdir ki? Doğrudanmı, insanın düzəltdiyi uçan aparatlar bu sahədə sonuncu və qəti sözdür? Bəlkə elə bir vaxt gələcək ki, uçan aparatlar elə uçan xalça kimi sadə olacaq?

Əsas o deyilmi ki, insan min il uçmağı arzulayıb? Əsas o deyilmi ki, insan bir dünyadan o birisinə uçmaq haqqında düşünüb? Və beləcə, Dedal və İkar əfsanəsi, uçan xalça nağılları yaranıb...

Əlli yaşım var. Amma hələ də uçan xalça məni təsirləndirir. İndi mən harasa getmək üçün min prosedurdan keçməliyəm, pulum olmalıdır, vaxtım olmalıdır. Düşünürəm ki, kaş uçan xalçam olaydı! Onun üstündə oturub böyük şəhərin uğultusundan, gurultusundan, küləyindən, yağışından canımı qurtaraydım...

Elə yerə uçaydım ki, orada... orada ancaq Andersenlər, Qrinlər və bir də onların nağılları qalıb...