NATO növbəti sammitini Türkiyədə keçirdi. O qədər sınmışıq və kövrəlmişik ki, hətta bundan da qürur duyuruq...

Halbuki burada qeyri-adi bir şey də yoxdur, çünki Türkiyə NATO-nun tamhüquqlu üzvüdür və elə bu səbəbdən də onun Alyansın sammitinə ev sahibliyi etməsi adicə bir hadisədir. Amma gəl, NATO səviyyəsində və çərçivəsində düşünülənlər, deyilənlər adi deyil. Hətta xarakterik də deyil.

O səbəbdən ki, belə tədbirlər təkcə akustik effektlərlə müşayiət olunmamalıdır: gəldilər, toplaşdılar və sərt bəyanatlar verib dağılışdılar. Bu, NATO üçün o qədər də xarakterik olmamalıdır.

Deyirlər ki, bəs C.Kerri Rusiya ilə bağlı sərt ifadələr işlədib. Amma sammitdən bircə gün əvvəl C.Kerri Rusiyanın xarici işələr naziri və hətta prezidenti ilə görüşmüşdü və onun ürəyini boşaltması üçün kifayət qədər imkanları olmuşdu...

Düzdür, o da var ki, Kerri sammit iştirakçılarını öz səfərilə bağlı məlumatlandırmalı idi. Bunu başa düşdük. Bəs başa düşmədiyimiz nədir? Odur ki, dünyanın əsas hərbi-siyasi blokunun davranışında axır vaxtlar bir sistemsizlik müşahidə etmək mümkündür: hər yanda deyirlər ki, Ukrayna belə gəldi, elə getdi... Bəli, ciddi məsələdir. Amma Ukrayna hadisələri niyə baş verdi?

Bəlkə də əvvəlcə onu demək lazımdır ki, bu hadisə olmaya da bilərdi, əgər vaxtında Qarabağ, Dnestr, Cənubi Osetiya və Abxaziya problemlərinə adekvat bir münasibət olsaydı...

Bilirsiniz, ümumiləşdirmə idrakın və intellektin başlıca keyfiyyətlərindən, əsas funksiyalarındandır. Əgər ümumiləşdirmə aparmasaq, biz xüsusi halların cəngəlliyində batarıq. Ümumiləşdirmə, ümumi tendensiyanı tutmaq həmişə və hər bir işdə ən vacib məsələlərdəndir. Sadaladığımız münaqişələrin hamısı Rusiya tərəfindən törədilib. Yüz faiz əminik ki, əgər əvvəldən onlara adekvat münasibət olsaydı, bəlkə də Ukrayna hadisələri baş verməyəcəkdi...

Qarabağ münaqişəsi az qala üçüncü on illikdir ki, davam edir. Təsəvvür edin, bu vaxt ərzində cəmi bircə dəfə, özü də qadın siyasətçi - Angela Merkel tərəfindən bu münaqişədə Rusiyanın roluna işarə edilmişdi. Bəli, yalnız işarə edilmişdi, amma biz hətta buna da az qala kövrəldik, dedik ki, heç olmasa, kimsə bunu bilir və nəzərə alır. Eləcə də digər münaqişələr haqda bu sözləri demək mümkündür. Amma mən "ikili standart" ifadəsini burada işlətməyəcəm, çünki bunu Moldova da, Gürcüstan da deyə bilər. Bəli, onlar da deyə bilər ki, biz Rusiya tərəfindən az qala hər gün təpkilərə məruz qaldığımız halda bir dəfə belə olsun, nə Qərb siyasətçiləri, nə Alyans üzvləri bu haqda açıq danışmadılar. Amma Avropanın bütün tədbirləri Ukraynadakı hadisələrlə başlaylır və onunla da bitir...

Yox, biz Ukraynanı qısqanmırıq. "Şimal ayısı"nın pəncəsinin harada tapdanması əsas deyil, əsas odur ki, heç olmasa, bir yerdə onun burnu azacıq da olsa, ovulsun...

Gəl, bu da hələ hamısı deyil. Gənc dövlətlərin bir hissəsi, təbii ki, söhbət MDB ölkələrindən gedir, Qərb siyasətçilərinə açıq mətnlə deyirdlər ki, onların Qərb institutlarına inteqrasiyası yolunda əsas maneə Rusiyadır...

Gürcüstanın sabiq prezidenti bunu hətta BMT-nin tribunasından deyirdi. Gəl ki, ona az qala, yad planetli kimi baxırdılar...

Hətta onu da deyim ki, məşhur assosiasiya sazişinin imzalanması ərəfəsində elə sabiq Ukrayna prezidenti də nədən və kimdən ehtiyat etdiyini, sazişin imzalanacağı təqdirdə Ukraynanın başına nələrin gələ biləcəyini bircə-bircə Qərb siyasətçilərinə anlatmışdı.

Məni düzgün başa düşün. Heç də V.Yanukoviçi təmizə çıxarmaq fikrində deyiləm - bu adamın Rusiyaya daşıdığı pulla dolu çamadanlar artıq onun haqqında çox şey deyir. Amma adam gərək düzünü desin: axı elə V.Yanukoviç də demişdi nələr olacaq!..

Oldu da... Qərb nə etdi? Bəli, sevinirik ki, heç olmasa, hər şeyi öz adı ilə çağırdılar, Rusiyanın siyasətini necə var, pislədilər. Amma hələ ki bundan o tərəfə getməyib. Təbii ki, Rusiya ilə savaş açmağı heç ağlımıza da gətirmirik.

Amma sən heç bir təminat vermədən kimisə harasa sürükləyirsənsə, bunun adı ən yaxşı halda, siyasi avantüra olur...

Bəli, Ukrayna düz etdi. Rusiyadan qopmalı idi. Amma Qərb strateqləri və analitikləri də hər şeyi irəlicədən ölçüb-biçməli idilər. Ona görə ki, bir azacıq bundan əvvəl sadaladığım dövlətlərin siyasətçiləri açıq soruşurlar: hə, biz Qərbə inteqrasiya etməyə hazırıq, amma bizim təhlükəsizliyimizi kim təmin edəcək?!.

Bu, ritorik sual deyil. Reallığın inikasıdır. Gürcüstan NATO-ya üzv olmaq üçün dəridən-qabıqdan çıxır... Amma yubadırlar. Azərbaycan da, Moldovo da, elə Gürcüstan da özlərinə qarşı Ukraynaya olan diqqəti istəyirlər. Amma yenə də susurlar...

Təbii bir sual yaranır: bəs bu sükut nə vaxta qədər davam edəcək? Doğrudanmı, onu yalnız sovet silahlarından bu ölkələrin insanlarına atılan güllələr pozacaq?..