Sevinc Nuruqızı ədəbi mühitdə yazıları ilə diqqət çəkib.
Qalmaqaldan, yalançı hay-küydən uzaq olub. Uşaq şeirləri, nağıllar
və hekayələrlə imzası boy atıb, böyüyüb. Tədbirlərdə də az-az
görünür, necə deyərlər, imzası ağırtaxtalı olanların təqdimatlarına
buyurub, fikrini bildirib və... yenidən hekayələri, povestləri,
pyesləri ilə görünüb.
Onunla söhbət etmək, Axar.az-ın oxucularına da göstərmək istəyi
ilə telefon açdım. Vədələşdik və söhbətimiz üçün münasib bir vaxt
tapdıq. Vədələşdiyimiz yerdə – Sevincin iş otağında həmsöhbət
olduq. İsti, səmimi söhbətimizə yayın istisinin və içdiyimiz isti
çayın müşahidəsi ilə davam etdik:
- Uşaqlar üçün yaza-yaza bu gənc yaşında nənə də oldun.
Daha çox nəvən üçün yazırsan, yoxsa uşaqlıq illərində qalıbsan hələ
də.
Zarafatla verdiyim sualın cavabı da zarafatla oldu:
- Uşaqlar üçün yaza-yaza nənə olacağam,
inşallah. Hələ nəvə yoldadır. Amma mən artıq nənə olmağa
köklənmişəm. "Əhməd haradadır" kinosu yadındadır? Bax, oradakı kimi
indidən "Nənənin balası, bu-bulu-bu", - deyib, onu sevirəm, nazını
çəkirəm, oxşayıram... Salamatlıq olsun. Amma onu deyim ki, nəvənin
şəninə yazılmış şeirlər uşaq ədəbiyyatı nümunəsi deyil. Bu, sadəcə,
sevdiyin insana yazılmış ithaf şeirləridir. İnanmıram ki, hansısa
yazıçının yaradıcılığında bu mövzulu şeirlər olmasın. Amma onları
heç də uşaq yazıçısı adlandırmaq olmaz. Uşaqlar üçün yazmaq çətin
sənətdir. Həm də olduqca məsuliyyətli və şərəfli. Kimsə, əlbəttə,
buna barmaqarası baxa bilər, amma bu, o kimsənin ədəbi düşüncəsinin
zəifliyindən xəbər verir.
Mənim olanı sevən bir insanam
- Bildiyimə görə, "Təhsil" nəşriyyatında işləyirsən.
Təhsillə uzaqdan-yaxından bir əlaqən varmı?
- Bəli, "Təhsil" nəşriyyatının əməkdaşıyam.
İşimi sevirəm. Ümumiyyətlə, mən mənim olanı sevən bir insanam. İşim
də mənim olanlardan biridir. Sevimli kollektivim və sevimli işim
var. Gözəl insanların əhatəsindəyəm. Təhsillə əlaqəmiz sıxdır.
Çünki biz dərslik hazırlamaq kimi olduqca məsuliyyətli bir işin
öhdəsindən gəlirik. Bu işin çətinliyini isə yalnız onunla məşğul
olanlar bilir. Ona nöqsan axtaranlar isə bu sahədə ən az
bilənlərdir.
- Bir yazar olaraq necə düşünürsən, məktəblilər niyə
yazarları tanımır?
- Bilirsən Faiq, bu sualın üstündə baş
sındıranlar çoxdur. Amma bir nəticə hasil edə bilmirlər. Bu günün
uşağı rəqəmsal dünyanın uşağıdır. Nə qədər istəsək də, onu virtual
dünyadan ayırıb, oturdaq kitab oxumağa, bunu etmək çətin olur. Bu
yerdə "Zəmanə uşağı" anlayışı özünü doğruldur. Amma biz onu tam
zəmanənin ixtiyarına verə bilmərik. İndi valideynlər başları sakit
olsun deyə, uşaqları saatlarla kompüter qarşısında oturdur.
Müxtəlif cizgi filmləri, rəngbərəng oyunlar, İnstaqram, Feysbuk.
Bütün bunlara öyrəşən uşaq ondan ayrılıb, kitab oxuyarmı?! Elə
məlumat üçün deyim ki, Bloqqer və Tvitter servislərinin yaradıcısı
öz uşaqlarına smartfon və planşetlərdən istifadə üçün gündə yalnız
1 saat vaxt ayırıb. Onun azyaşlı uşaqlarının isə nə planşet, nə də
smartfonları yoxdur. Bilmirəm, bu məlumat bəs etdi ya yox?! Sadəcə,
bir də təkrar edirəm, rəqəmsal alışqanlıq uşaqlarda kəmağıllılıq
yaradır. Bəlkə, bu cümləni qırmızı rəngli şriftlə verəsiniz?!
Qırmızı SOS rəngidir. İnsan övladına bundan böyük nə təhlükə ola
bilər ki?! Qoy hər bir valideyn bilsin, kompüterdə vuran, çıxan,
hesablayan uşaqda beyin inkişafdan qalır.
Mən sualdan kənara çıxdım, deyəsən. "Yazarlarımızı tanımır",
-deməzdim. "Az tanıyır" - deyək. Amma indi Təhsil naziri cənab
Mikayıl Cabbarov məktəblərdə uşaq ədəbiyyatının təbliği məsələsinə
böyük diqqət ayırır. Məktəblərdə yazarlarla görüşlər keçirilir,
kitablar oxunub müzakirə edilir, fanklublar yaradılır. Düşünürəm
ki, üzü yaxşıya doğru gedir.
- Ədəbiyyat müəllimlərinin əksəriyyəti hələ də
ötən əsrin yazıçılarını oxuyur, təbliğ və tədris edirlər. Bəs bu
günün ədəbiyyatı harada qaldı?
- Nə deyim?! Mən də hamı kimi oxunmaq
istəyirəm...
Bu dəfə başqa ampluada idim
- Sən tək uşaqlar üçün yazmırsan, Qarabağla bağlı ciddi
əsərlərin müəllifisən, povestlər, pyeslər araya-ərsəyə gətiribsən.
Gənc nəslin vətənpərvərlik hissini oyada bilirsənmi? Yoxsa bu hissi
özlərinə yaxın buraxmırlar?
- Məni əsasən, uşaq yazıçısı kimi
tanıyırlar. Daha doğrusu, özümü belə tanıtmışam. Ona görə də bəlkə
bu yaxınlarda Çanaqqala zəfərinin 100 illiyi münasibətilə Türkiyə
Cümhuriyyəti Bakı səfirliyi Kültür və tanıtma müşavirliyi ilə
AYB-nin keçirdiyi müsabiqədə mənim "Çanaqqala keçilməz" poemam şeir
nominasiyasında birincilik qazananda reaksiyalar müxtəlif oldu.
Məni tanıyanlar sevindi, az tanıyanlar oxuyub nəticə çıxartmaq üçün
poemanı sosial şəbəkədə paylaşmamı xahiş etdi... Çünki bu dəfə
başqa ampluada idim və bu çaşqınlıq yaratmışdı. Amma mən bu
mövzularda o qədər çox yazmışam ki... heç birini üzə çıxartmamışam.
Mən ən azı, on-on iki il bundan qabaq Xocalı faciəsi haqda poema
yazmışam, o poemanı yalnız bu il məktəblərdən biri məndən Xocalı
haqda şeir istəyəndə zühura çıxartmışam... Qarabağ haqda povest,
hekayə, esselərdən ibarət kitabım 2005-ci ildə Vektor Nəşrlər
Evində hörmətli alim və ziyalımız Elçin İsgəndərzadənin dəstəyi ilə
işıq üzü görüb. "Qisas" pyesim tamaşaya qoyulub... Bu hekayələr
əsasında dissertasiya işi müdafiə edilib... Onlarla publisistik
yazılarım var...
Nə isə... Gənclərin vətənpərvərlik tərbiyəsinə gəlincə, mən bu
günün gəncindən çox razıyam. Olduqca savadlı, mədəni, mübariz,
sivil gənclərimiz var. Onlara böyük ümid bağlayıram. Bəzən
vətənpərvər olmağı onlardan öyrənməli olduğumuzu düşünürəm hətta...
Hərdən bu günün gəncliyindən şikayətlənənlər mənə o qədər qəribə
gəlir ki. Nəyi bəyənmirsən?! Sən gənc olarkən verdiklərini bu gün
onlar almalıdılar, eləmi?! Bəs onda sən niyə vermişdin?
Məni bezdirəcək adam ehtimalı olarsa...
- Bir çox qadın yazarlarla bir tədbirdə olanda səni ən
çox nə bezdirir?
- Sevmədiyim insanların əhatəsində
olmuram. Bu xüsusda olduqca seçiciyəm. Bir yerdə məni bezdirəcək
adam ehtimalı olarsa, ora getməməyə üstünlük verirəm.
- Niyə bəzi qadın yazarlar özlərini səhnəmizin İlhaməsi
kimi aparır?
- İntriqaya çəkirsən, deyəsən. Amma doğru
sözümdür, əhatəmdə belə biri yoxdur və mən də kimisə mühakimə
etməyi özümə yaraşdırmıram. Necə deyərlər, mühakimə etmə ki,
mühakimə olunmayasan...
Sevinc Nuruqızı doğrudan da, dedi-qodu, qalmaqal adamı deyil,
qənaətimin üstünə yeni bir əminlik gətirir. O baxımdan söhbəti
ümumən ədəbiyyatımızın üstünə gətirirəm:
Azərbaycan ədəbiyyatının təngnəfəsliyi var
- Azərbaycan ədəbiyyatı necə nəfəs alır?
- Diaqnoz qoyum? Azərbaycan ədəbiyyatının
vəziyyəti yaxşıdır. Qızdırması-titrətməsi yoxdur. Azacıq
təngnəfəsliyi var, o da uşaq ədəbiyyatı nahiyəsindədir. Bu sahəyə
diqqəti azacıq artırsaq, heç bir həyati təhlükə gözlənilmir. Mənim
fikrim budur. Qane etmirsə, konsilium çağıraq...
- Daha çox oxucu olursan, yoxsa yazıçı?
- Məncə, oxucu... Bəlkə də, yazıçı. Bilmirəm...
Zaman-zaman bu funksiyalar dəyişir. Bəzən daxilimdə elə boşluq hiss
edirəm ki, onu yalnız mütaliə ilə doldura bilərəm. Ümumiyyətlə,
yazmaq üçün oxumaq lazımdır. Bunlar bir-biri ilə bağlı
anlayışlardır.
- Bəs nə vaxt ev xanımı, ana və yol gözləyən qadın kimi
olursan?
- Həmişə... Mən bütün ruhumla ev xanımı, ana və
həyat yoldaşıyam... Ailəyə o qədər bağlıyam ki. Gərgin iş rejiminə
baxmayaraq, adi evdar qadından daha çox ailə üzvlərimin hər birinin
yanındayam.
Unuduram yolları...
- Sənin üçün gözlədiyin ən uzaq yol
hansıdır?
- Qarabağa gedən yol. Bəzən yuxularımda
sübhədək itmiş bir kəndin yollarını dolaşır, kəndimizin xəyalımdan
silinməkdə olan evlərinin yerini təyin etməyə çalışıram. Get-gedə
bu kəndin dolaylarında azdığımı bütün dəhşəti ilə dərk edirəm...
Unuduram yolları...
- Həyat yoldaşın dənizçidir və xarici sularda üzür. 25
iyun Dənizçilər Günü idi. Nə ilə təbrik etdin onu?
-Düşünürəm ki, elə bir yaş həddi var
ki, o zaman artıq hədiyyə öz xarakterini dəyişir. Maddi anlamdan
mənəvi anlama keçir. Aylarla ailədən kənarda olan insan üçün ən
böyük hədiyyə sədaqətli ömür-gün yoldaşı, tərbiyəli və savadlı
övladlardır, onu da alıb. Qalan hədiyyəmiz Allahdan olsun...
Allahım hər şeyin yaxşısını mənə verib
- Ədəbi taleyindən razısanmı?
- Şikayətim yoxdur... Ümumiyyətlə, mənə ayrılan
tale payından həmişə razı olmuşam. Düşünmüşəm ki, Allahım hər şeyin
yaxşısını mənə verib. Öz mənzilim öz gözümdə həmişə saray olub,
övladım övladların ən yaxşısı və s. və i.
- Sən bu ədəbi mühitdə hardasan? Yerini bilirsənmi? Bu
yer xoşuna gəlirmi?
- Həmişə və hər yerdə yerimi bilmişəm. Təkcə
ədəbi mühitdə yox. Sizin nəzərinizdə haradayam? Bax bunu mən sizdən
eşitmək istəyərdim...
"Hə, Sevinc xanım, ədəbi mühitdə özünün yeri olmayanı,
dəsti-xətti ilə seçilməyəni Axar.az-ın layihələrində görmək olmaz.
Biz sənin yerini bildiyimizdən yəqin söhbət etməmizin fərqindəsən",
- demək istəsəm də, demədim. Eləcə sağollaşdıq...